«Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος…»

«Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος…»

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Ο καλός μας φίλος από την Πάφο, ερευνητής και συγγραφέας Ulus Irkad μας διαφωτίζει για κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί άνθρωποι: Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος… Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας αυτά που έγραψε για το θέμα… Ο Ulus Irkad λέει:
«Σήμερα θέλω να πω στους Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους μερικά πράγματα που δεν θα βρουν σε κανένα βιβλίο ιστορίας: Ότι είχαμε σώσει τη ζωή του Μακαρίου…
Μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, στις 16 Ιουλίου, κλήθηκα σε στρατιωτική θέση και ήμουν 16 χρονών. Υπηρέτησα στην περιοχή του Τζαμιού Πάφου με ένα Αγγλικό αυτόματο όπλο Sten στο χέρι μου μέχρι τις 17 Ιουλίου 1974.
Στη διάρκεια του πραξικοπήματος, οι μονάδες της Ελληνοκυπριακής Εθνικής Φρουράς και της ΕΟΚΑ Β πολεμούσαν στους δρόμους της Πάφου. Τις μονάδες του Μακαρίου και της αριστεράς που είχαν σχηματίσει… Υπήρχε αντίσταση σε διάφορα μέρη. Ποτέ δεν θα ξεχάσω πως καθώς οι μονάδες της Χούντας και οι υποστηρικτές τους επιτέθηκαν στη Λεμεσό, μια ομάδα υποστηρικτών του Μακαρίου και κάποιοι αριστεροί Παφίτες είχαν μπει σε ένα φορτηγό για να πάνε ως υποστήριξη στη Λεμεσό και τους επιτέθηκαν στο Κολόσσι και οι περισσότεροι από αυτούς σκοτώθηκαν.
Εφόσον οι υποστηρικτές του Μακαρίου και οι αριστεροί ήταν τα θύματα, θα πω ανοικτά ότι τόσο εγώ όσο και οι φίλοι μου νιώθαμε συμπάθεια προς αυτούς. Οι νεαρότεροι, που ήταν τα δύο παιδιά του γείτονα μας από τα Βρέτσια και που εργάζονταν ως οικοδόμοι στην Ελληνοκυπριακή πλευρά, είχαν έρθει στο σπίτι φοβισμένοι – είχαν γίνει αυτόπτες μάρτυρες στη δολοφονία δύο αστυνομικών από την ΕΟΚΑ Β και ποτέ δεν θα ξεχάσω την ανησυχία τους.
Το σπίτι μας ήταν ακριβώς το σύνορο και εκείνες τις μέρες είχε μετατραπεί σε στρατιωτική μονάδα για τους Τουρκοκύπριους αγωνιστές και κοντά στο δρόμο μας, ποτέ δεν θα ξεχάσω τις φωνές μιας γυναίκας της οποίας ο γιος πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από κάποιους Έλληνες στρατιώτες.
Ο Μακάριος είχε διαφύγει από το πραξικόπημα και βρήκε καταφύγιο στην Πάφο… Εκείνες τις μέρες θυμούμαι την ακόλουθη εκπομπή από ένα ράδιο που μετέδιδε από την Χλώρακα μέχρι τις 17 Ιουλίου γύρω στο μεσημέρι:
-Είμαι ο Μακάριος, είμαι ζωντανός, δεν είμαι νεκρός…
Θυμούμαι την τελευταία εκπομπή από αυτό το ράδιο στις 17 Ιουλίου στα αραβικά κάπως έτσι:
-Yahya Guprus, yahya Demokradiyedde Milliyedde Guprus.
Και αυτή ήταν η τελευταία ανακοίνωση. Ποτέ δεν θα ξεχάσω το επιθετικό σκάφος «Λεβέντης» που βομβάρδισε αυτόν τον ραδιοφωνικό σταθμό και τον αποσιώπησε. Μπορεί να ήταν την ίδια μέρα ή μια μέρα νωρίτερα, νομίζω το ίδιο επιθετικό σκάφος βομβάρδισε τις μονάδες στο Κάστρο της Πάφου και αντάλλαξαν πυρά… Ένας φίλος μου που ήταν στην οροφή του Τζαμιού Ebubekir φώναξε κάτω σε ένα από τους αστυνομικούς φίλους μας «Έϊ! Ένα πυροβόλο μόλις έπεσε στον κήπο σας και ο κήπος σας καίγεται» και αυτός ο φίλος ανησυχούσε αφού ο πατέρας του είχε πάει προς εκείνο τον κήπο… Τα περβόλια τους το 1963 ήταν στο Κτήμα της Πάφου (Dip Baf), εκεί που τώρα βρίσκεται το Αεροδρόμιο Πάφου…
Και πάλι, μετά που ο Πειρατικός Ραδιοφωνικός Σταθμός σταμάτησε τις εκπομπές του, με την άδεια της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktarlik) ο Μακάριος πέρασε από πάνω μας με δύο Αγγλικά ελικόπτερα προς τη θάλασσα και από εκεί προς τις Βρετανικές Στρατιωτικές Βάσεις Ακρωτηρίου. Η σαφής και ακριβής διαταγή του Sancaktarlik (η Τουρκοκυπριακή Στρατιωτική Διοίκηση) στην Πάφο ήταν ότι δεν θα υπήρχαν πυρά προς το ελικόπτερο του Μακαρίου και είχαμε προστατεύσει με αυτό τον τρόπο τον Μακάριο από την φασιστική Χούντα.
Όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Ελληνοκυπρίων στην περιοχή που ονομάζεται Μαυραλή (η περιοχή αυτή είχε καταληφθεί το 1964 και είχαν σκοτωθεί 9 Τουρκοκύπριοι), δύο Ελληνοκύπριοι αστυνομικοί παγιδεύτηκαν εκεί και ξανά, με τις διαταγές της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktarlik) κάποιοι από τους Τουρκοκύπριους φίλους μας έφεραν φαγητό σε αυτούς τους αστυνομικούς. Εγώ προσωπικά είδα τους Aygun Necip και Arif Ruso (που αργότερα σκοτώθηκαν στον πόλεμο και έγιναν μάρτυρες) να φέρνουν φαγητό σε αυτούς τους αστυνομικούς. Θέλω οι νεότερες γενιές να τα γνωρίζουν αυτά… Στη διάρκεια του πολέμου, η συμπάθεια μας ήταν προς το Μακάριο και την Αριστερά γενικά και τους υποστηρίζαμε ενάντια στη Χούντα. Αυτή ήταν η γενική τάση ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους στην Πάφο. Και είχαμε διαταγές να είμαστε ευγενικοί σε εκείνους τους αριστερούς και τους υποστηρικτές του Μακαρίου όταν αναζητούσαν καταφύγιο στην Πάφο. Ήταν σαν πως και οι υποστηρικτές του Μακαρίου και οι αριστεροί ήταν στη δική μας πλευρά και αυτή ήταν η γενική τάση. Θα το πω ακόμα πιο ανοικτά… Στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, είχαμε ακούσει ότι ο ιδιοκτήτης μιας φάρμας από την Πάφο που ήταν υποστηρικτής του Μακαρίου πήγε στα βουνά και υπήρχε αυτή η αίσθηση ότι αν συνέχιζε με αυτό τον τρόπο ο εμφύλιος, θα ήμασταν μαζί του…
Όταν συνέχιζε ο εμφύλιος πόλεμος και σκάβαμε χαρακώματα κοντά στην αποθήκη νερού του Μετώπου Λαζάνας, ένας πιο ηλικιωμένος γνωστός που δεν ζει πλέον, αλλά του οποίου ο γιος είναι στενός μου φίλος, έλεγε «Ας έλθει το ΝΑΤΟ και να διαιρέσει την Κύπρο έτσι ώστε να ησυχάσουμε» και βρήκα πολύ ενδιαφέρον αυτό που έλεγε. Θυμούμαι ως 17χρονος ότι ήμουν εναντίον μιας τέτοιας άποψης. Καθώς βαθαίναμε τα χαρακώματα στο Μέτωπο Λαζάνας, έγινα μάρτυρας της ισχυρής αντίστασης των υποστηρικτών του Μακαρίου από τη Χλώρακα ενάντια στις μονάδες της Χούντας καθώς έμπαιναν στη Χλώρακα.
Μετά την κατάληψη της περιοχής Μαυράλη, στις 20 Ιουλίου, θυμούμαι τον Διοικητή της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktar) μόλις μας είδε εμάς τα παιδιά σε στρατιωτικές θέσεις άρχισε να κλαίει και περικυκλώσαμε τους Ελληνοκύπριους αστυνομικούς ως αδελφοί και φίλοι και τους είπαμε ότι δεν θα τους κάναμε τίποτε, ότι θα τους παραδίδαμε στους στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών και θυμούμαι τους Ελληνοκύπριους αστυνομικούς που μας αγκάλιασαν μετά που τα είπαμε αυτά…
Είδα ένα από αυτούς τους αστυνομικούς φίλους στην Πύλα και αγκαλιαστήκαμε ακριβώς όπως είχαμε κάνει πριν χρόνια, εκείνη τη μέρα… (Το όνομα του είναι Γλαύκος, και στην τελευταία μου επίσκεψη στην Πάφο έμαθα ότι είχε πεθάνει, ας αναπαυτεί εν ειρήνη…) Και στις 22 Ιουλίου 1974 καθώς έπεφτε η Πάφος, ένας άντρας της ΕΟΚΑ έστρεψε το όπλο του πάνω μου και αυτός τον σταμάτησε και έδειξε ότι με ήξερε… Και αυτός μου είχε σώσει τη ζωή.
Στις 20 Ιουλίου 1974, ήμουν μέσα το ποτάμι Μαυραλή μαζί με τον μακαρίτη Mustafa Tarkush και βάζαμε ύφασμα από καμβά έτσι ώστε να το δουν τα αεροπλάνα και εκείνη τη στιγμή χιλιάδες Ελληνοκύπριοι πολιτοφύλακες και στρατιώτες ήταν στο Μελανό, όχι πολύ μακριά από εμάς… Ο Διοικητής Osman Karshili έψαχνε να βρει κάποιους εθελοντές για να μεταφέρουν τρία βλήματα πυροβόλου για να πάνε μαζί με το φίλο μας Arif Ruso. Το μέρος στο οποίο τους έστειλαν ήταν μια εξαιρετικά επικίνδυνη περιοχή – το να πας εκεί ήταν σίγουρος θάνατος. Το ήξερα αυτό επειδή ο πατέρας μου πάντοτε μου έδειχνε αυτή την περιοχή… Όταν ζήτησε ο διοικητής κανένας δεν προθυμοποιήθηκε έτσι έπρεπε να βάλει κλήρο και ένας φίλος που λεγόταν ο Άγγλος Doghan (επειδή έμοιαζε με Άγγλο) έπρεπε να πάει και έχασε μερικά δάκτυλα και ο Arif Ruso που χειριζόταν το πυροβόλο έχασε τη ζωή του… Οι περισσότεροι μας ήμασταν πολύ νεαρά παιδιά και αγωνιζόμασταν μέχρι το τελευταίο λεπτό έτσι ώστε οι υποστηρικτές της Χούντας να μην καταλάβουν την Πάφο. Όμως η αλήθεια ήταν αυτή: Είχαν εγκαταλείψει την Πάφο από καιρό, εκείνοι που είχαν κάνει το σχέδιο διαίρεσης το είχαν σχεδιάσει έτσι. Μακάρι να τα ξέραμε συνειδητά όλα αυτά από την αρχή και έτσι να μην περάσουμε τόσο πολύ πόνο ως οι δύο κοινότητες. Από εδώ και μπρος ως οι δύο κοινότητες, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί να μην κάνουμε ξανά τα ίδια λάθη…
Καθώς έγινε ξεκάθαρο τη νύκτα της 20ης Ιουλίου, ότι η Πάφος θα έπεφτε την επόμενη μέρα, ο μακαρίτης θείος μου Omer Ayral ήρθε στο σπίτι και έκλαιγε – ήταν ο ιδρυτής διευθυντής του Ραδιοφώνου Gazi Baf από το 1965 και είχε σπάσει όλο τον εξοπλισμό και είχε έρθει στο σπίτι στενοχωρημένος κλαίγοντας… Δεν θα το ξεχάσω ποτέ…
Επίσης θυμούμαι πολύ καθαρά το εξής: Ο μακαρίτης πατέρας μου είχε επιστρέψει σύντομα στο σπίτι πριν να ξεκινήσει ο πόλεμος και μου έδειξε μονάδες της ΕΛΔΥΚ που προσγειώνονταν και μου είπε, «Και αυτοί είναι άνθρωποι… Κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται ένοχος… Πρόσεχε, αλλά να μην είσαι σκληρός…»
Ο πόλεμος είναι φοβερό πράγμα… Είναι κακή μοίρα να πεθαίνουν οι νεαροί… Μετά από 45 χρόνια έχω φτάσει στο εξής σημείο: Τώρα είναι η ώρα για ειρήνη, η ώρα για να αγκαλιαστούμε, η ώρα για να μιλήσουμε, η ώρα να πάρουμε μαθήματα έτσι ώστε να μην ξαναγίνουν λάθη, η ώρα να δείξουμε ενσυναίσθηση… Λέω ειρήνη τώρα, αμέσως…
Με σεβασμό, στην μνήμη όλων των ανθρώπων μας που χάσαμε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο…»


«Δύο φίλοι που χάσαμε στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο: Arif Ruso and Ihsan Kilich…»

Ο Ulus Irkad θυμάται δύο από τους φίλους του που έχασε στον πόλεμο το 1974 στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο… Λέει:
«Στις 20 Ιουλίου 1974, στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο χάσαμε δύο από τους φίλους μας… Ο ένας από αυτούς ήταν ο Arif Ruso. Πήγαινε στην πρώτη γραμμή με ένα πυροβόλο. Τραβήξαμε κλήρο και το άτομο που πήγε μαζί του επίσης έχασε μερικά από τα δάκτυλα του… Ο άλλος φίλος ήταν ο Ihsan Kilich… Είχε έρθει από την Αγγλία για να δει τη γυναίκα του και τον τρίχρονο γιο του. Λόγω του πολέμου, έτρεξε στις στρατιωτικές θέσεις… Ακριβώς πριν από τον πόλεμο του είχα πει, «Σήμερα φαίνεσαι πολύ όμορφος…» Και μου είχε απαντήσει «Πάντοτε είμαι όμορφος…» Αυτό ήταν… Μετά από μερικές ώρες τον πυροβόλησαν… Και δυστυχώς ακριβώς στο ίδιο σημείο που είχε σκοτωθεί ο πατέρας του το 1964, πέθανε και αυτός στο ίδιο σημείο το 1974… Ήμασταν μαζί και με τους δύο μέχρι τις τελευταίες τους στιγμές… Ας αναπαυθούν εν ειρήνη… Μακάρι λέω, να μην υπάρξει πόλεμος ξανά…»

Photo: Συνάντηση των Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων της Πάφου…


(*) Article published in POLITIS newspaper on the 1st of September 2019, Sunday. A similar article was published on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in the YENİDÜZEN newspaper on the 26th of July 2019 and here is the link:

http://www.yeniduzen.com/tek-bir-dilegim-var-tek-bir-kibrisli-cocugun-daha-kardesim-yannis-gibi-kurban-olmasi-14284yy.htm

The tragedy of the families split by the Cyprus conflict…

The tragedy of the families split by the Cyprus conflict…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

The Cyprus conflict beginning at the end of the 1950s, continuing during 1963-64 and escalating to the war of 1974 has split many Cypriot families splitting them, dividing them and cutting off relationships for many years to come… And until the opening of the checkpoints of 2003, many of those Cypriot families could not manage to have contact… Only after the checkpoints would be opened, would some of those families start to come together again…
15 years ago I had written a series of articles based on my investigations in YENIDUZEN newspaper entitled `The missing part of the mosaic`, reflecting some of the stories of such mixed Cypriot families…
I could not write many of those stories since the atmosphere in both communities would treat such subjects as a `taboo` and people were hesitant and were afraid of the reaction they would get if they spoke up…
One such story was from Limassol – a Turkish Cypriot woman had married a Greek Cypriot from Famagusta decades ago… The conditions in those days for getting married forced individuals from both communities to change their name and their religion. Therefore, all traces of their origin would be lost, unless they spoke up and told this… In fact, the marriage of Turkish Cypriots and Greek Cypriots was actually banned by the constitution of the Republic of Cyprus, unless they changed religion and name!
So she had got married with this Greek Cypriot and when I wanted to write about her story, she panicked… She asked me not to write… Her husband was a famous businessman and her son-in-law had no idea that his mother-in-law was in fact a Turkish Cypriot. I respected her decision and did not write her story… I felt sorry for her since she had to pretend that she was someone else, instead of being herself… And had to keep this as a secret… This is the shame of both communities that instead of accommodating this richness of having someone `different` amongst you, that they practically choose to `pretend` that `everyone is the same, it's uniform`… What a ridiculous view! Both communities accept the marriage of Cypriots with people from England, Russia, China, Philippines, USA, Moldova, Bulgaria or you name whatever country, except from our own country and stigmatize them!
One of those stories was from Famagusta again about a Greek Cypriot woman who had got married with a Turkish Cypriot and had to change her name and her religion. Her son was writing very `nationalist` articles and was displaying his deep hatred towards Greek Cypriots. When I had called him and told him that I wanted to write the story of his mother, he asked me not to do this, that he was afraid of the reaction from the community. I would respect his request and did not write the story of his mother. And he continued to swear at the Greek Cypriots in the newspapers. Actually the community he was swearing at and he hated was the community of his own mother…
Each baby coming to this earth has no chance to choose his or her mother, father, the place he or she is born, his or her language, religion, colour or being born as a male or a female… The baby can be born as a blind person or a baby with no hearing and not being able to speak. The baby might be born without the ability to walk or one of her or his legs shorter than the other. A baby can be born out of a Greek Cypriot mother and Turkish Cypriot father, an English father and a Turkish Cypriot or Greek Cypriot mother… These are not the choices of the babies born on this earth… They find themselves in a family and try to stay alive, try to grow up and develop themselves in harmony with whatever community they are born in…
Unfortunately whether they are growing within the Turkish Cypriot or Greek Cypriot community, there is very few children out of such mixed weddings who are peaceful and at peace with themselves. We have such shining examples and unfortunately we cannot write their stories either – because they too are afraid of reaction from their communities… But the most dangerous ones are the ones whose mother is a Greek Cypriot and father a Turkish Cypriot or vice versa but who pose as the biggest nationalists and patriots and who try to `prove` themselves that they are the biggest patriots, against the other community throughout their lives…
One such person was someone I had worked with in a newspaper many decades ago. He was from Famagusta. His mother was Turkish Cypriot and his father was Greek Cypriot. His father had changed his name and religion in order to be able to get married with his mother. I was working with him at the beginning of the 1980s, so that must be around 40 years ago…
This person from the very beginning till the very end would take the stand of `the biggest patriot` - with his articles he would see the Greek Cypriot community as `his enemy` and he would resist and would be against any sort of bicommunal activity.
But many years later by a coincidence, I would find out that he was meeting his Greek Cypriot relatives secretly and systematically long before the checkpoints were opened! In those years, the United Nations were getting together the split families due to the Cyprus conflict at the Ledra Palace Hotel, regularly. And this `ultra-patriot` was going to the Ledra Palace Hotel and meeting his Greek Cypriot family and upon return he would continue to swear at the Greek Cypriots in the newspapers and his statements as though nothing had happened.
There is even a more sad story about such children… In a story I found out, there was this Turkish Cypriot family from a village when they chose to change religion and name and be part of the Greek Cypriot community. One member of this family had turned out to be a `big patriot` and even volunteered to be a `sniper` in a group who were taking an active part in the kidnapping and killing of some Turkish Cypriots during the 1963-64 conflict. Did he, himself pull the trigger or would he simply watch as the trigger was pulled by some Greek Cypriots in this group?
All of this shows us what sort of huge traumas there are and what sort of huge taboos on this island and how the conflict itself steals the humanity of our people and turns them into something else under the guise of `patriotism` and `nationalism`…
There is another very sad story of a family whose mother was a Turkish Cypriot and father was a Greek Cypriot. They were living in a village in Mesaoria. Their mother had been married to a Turkish Cypriot and then fell in love with a Greek Cypriot and had a divorce and married the Greek Cypriot. She moved to a village with him where only the Greek Cypriots were living. The Turkish Cypriots had left the village during the conflict of 1963… They would have more than 5 or 6 kids…
In 1974 when some Turkish Cypriots entered this village, they would take her for a Greek Cypriot and they would kill her… And she would lay on her bed full of blood… Her children had turned out to be supporters of EOKA-B… Such a state of mind looks suicidal and this woman is still `missing` as far as I know. Neither the Greek Cypriots, nor the Turkish Cypriots bothered to put her on the `official` List of Missing Persons… As an unregistered `missing person`, her bones are fading somewhere in the soil in the Mesaoria…
But there are stories that warm one's heart, stories that despite taboos and the conflict and the partition and lack of opportunities, where strong family ties have survived…
One of the most striking stories of all times in Cyprus is that of the Ahmediyes. The Ahmediye or Ahmet family was from Agia Marina, it was a mixed family of Turkish Cypriots and Maronite Cypriots. In 1963-64 the Turkish Cypriots of Agia Marina had to flee the village… And in 1974, the Cypriot Maronites had to flee… The Ahmediyes were a mixed family: Some of those born out of the marriage of the Turkish Cypriots and Maronite Cypriots remained in the northern and some in the southern part of our island. As soon as the checkpoints opened in 2003, the Ahmediyes found each other and were never divided again… They would meet cousins whom they had never met before…
From time to time, I get some requests from Cypriots (both Turkish Cypriots and Greek Cypriots) to try to help them to find the traces of their relatives who stayed in the southern or northern part of our island. Actually this is very difficult since even if you try to find their traces, sometimes the children of those relatives do not want their parents to have ties with the other side, due to the pressures from their own communities.
One such thing happened recently – a request came to me from a Greek Cypriot who was looking for his relatives from Muttayaga. A young journalist from SIM TV, Mustafa Bafli asked me to help him.
There was this Turkish Cypriot woman called C. who fell in love with a Greek Cypriot who came to the village to sell vegetables. She would go with him and change her name and her religion and get married with him. She would be called Amalia… They would get married and they would have a son called G.
G. would grow up not knowing that in fact his mother was a Turkish Cypriot. Only after his mother died, he would find a diary in her chest and he would learn that she had been a Turkish Cypriot… And he would try to find his relatives from the village Muttayaga.
So I had names, I had details. I would speak to many Turkish Cypriots from Muttayaga but no one would accept this connection, some claimed that their mothers did not remember no such thing, and some said "I don't know"… In the end I realized that some people from Muttayaga was approaching this issue with either great fear or with great indifference… So we could not help him yet… But still I have not lost hope since humans are sometimes full of surprises… Some people may approach the issue of split families with fear or with indifference, but some might feel the importance of getting people together and might embrace G. and help him to connect with his Turkish Cypriot relatives…

4.8.2019


(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 8th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Η τραγωδία των οικογενειών που χωρίστηκαν από τη σύγκρουση στην Κύπρο…

Η τραγωδία των οικογενειών που χωρίστηκαν από τη σύγκρουση στην Κύπρο…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Η σύγκρουση στην Κύπρο που ξεκίνησε στο τέλος της δεκαετίας του '50, συνέχισε το 1963-64 και κλιμακώθηκε στον πόλεμο του 1974, έχει χωρίσει πολλές οικογένειες Κυπρίων, χωρίζοντας τους, διαιρώντας τους και αποκόβοντας σχέσεις για πολλά χρόνια… Και μέχρι τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων το 2003, πολλές από αυτές τις οικογένειες Κυπρίων δεν κατάφερναν να έχουν επαφή… Μόνο μετά τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, κάποιες από εκείνες τις οικογένειες άρχισαν να έρχονται ξανά μαζί…
Πριν από 15 χρόνια είχα γράψει μια σειρά από άρθρα στην εφημερίδα YENIDUZEN με τίτλο «Το χαμένο κομμάτι του ψηφιδωτού», τα οποία ήταν βασισμένα στις έρευνες μου και αντικατόπτριζαν κάποιες από τις ιστορίες τέτοιων μικτών οικογενειών Κυπρίων…
Δεν μπορούσα να γράψω πολλές από εκείνες τις ιστορίες αφού το κλίμα και στις δύο κοινότητες αντιμετώπιζε τέτοια θέματα ως «ταμπού» και οι άνθρωποι ήταν διστακτικοί και φοβόντουσαν την αντίδραση που θα λάμβαναν αν μιλούσαν…
Μια τέτοια οικογένεια ήταν από τη Λεμεσό – μια Τουρκοκύπρια είχε παντρευτεί ένα Ελληνοκύπριο από την Αμμόχωστο πριν από δεκαετίες… Οι συνθήκες εκείνο τον καιρό ήταν τέτοιες που για να παντρευτούν, ανάγκαζαν τα άτομα και από τις δύο κοινότητες να αλλάξουν το όνομα τους και τη θρησκεία τους. Επομένως, όλα τα ίχνη της καταγωγής τους χάνονταν, εκτός αν μιλούσαν και το έλεγαν… Στην πραγματικότητα ο γάμος ανάμεσα σε Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους απαγορευόταν από το σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, εκτός και αν άλλαζαν θρησκεία και όνομα!
Έτσι είχε παντρευτεί με αυτό τον Ελληνοκύπριο και όταν ήθελα να γράψω για την ιστορία της πανικοβλήθηκε… Μου ζήτησε να μην γράψω… Ο σύζυγος της ήταν ένας γνωστός επιχειρηματίας και ο γαμπρός της δεν είχε ιδέα ότι η πεθερά του ήταν Τουρκοκύπρια. Σεβάστηκα την απόφαση της και δεν έγραψα την ιστορία της… Την λυπήθηκα αφού έπρεπε να προσποιείται ότι ήταν κάποια άλλη, αντί ο εαυτός της… Και έπρεπε να το κρατά μυστικό… Αυτό είναι ντροπή και για τις δύο κοινότητες, που αντί να περιλάβουν αυτόν τον πλούτο της ύπαρξης κάποιου «διαφορετικού» ανάμεσα τους, ότι ουσιαστικά επιλέγουν να «προσποιούνται» ότι «όλοι είναι οι ίδιοι, είναι κάτι το ομοιόμορφο»… Τι γελοία άποψη! Και οι δύο κοινότητες αποδέχονται τον γάμο Κυπρίων με ανθρώπους από την Αγγλία, τη Ρωσία, την Κίνα, τις Φιλιππίνες, τις ΗΠΑ, τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα, εκτός από τη δική μας χώρα και τους στιγματίζουν!
Μια από αυτές τις ιστορίες ήταν και πάλι από την Αμμόχωστο, μια Ελληνοκύπρια γυναίκα που είχε παντρευτεί με ένα Τουρκοκύπριο και έπρεπε να αλλάξει το όνομα της και τη θρησκεία της. Ο γιος της έγραφε πολύ «εθνικιστικά» άρθρα και έδειχνε το βαθύ του μίσος προς τους Ελληνοκύπριους. Όταν του είχα τηλεφωνήσει και του είπα ότι ήθελα να γράψω την ιστορία της μητέρας του, μου ζήτησε να μην το κάνω, διότι φοβόταν την αντίδραση της κοινότητας. Σεβάστηκα την παράκληση του και δεν έγραψα την ιστορία της μητέρας του. Και συνέχιζε να βρίζει τους Ελληνοκύπριους στις εφημερίδες. Στην πραγματικότητα, η κοινότητα την οποία έβριζε και μισούσε ήταν η κοινότητα της ίδιας του της μητέρας…
Κάθε μωρό που έρχεται σε αυτή τη γη δεν έχει την δυνατότητα να επιλέξει την μητέρα, τον πατέρα, τον τόπο που θα γεννηθεί, τη γλώσσα, θρησκεία, χρώμα ή αν θα γεννηθεί αγόρι ή κορίτσι… Το μωρό μπορεί να γεννηθεί τυφλό ή χωρίς ακοή και να μην μπορεί να μιλήσει. Το μωρό μπορεί να γεννηθεί χωρίς την ικανότητα να περπατήσει ή το ένα από τα πόδια του/της να είναι πιο κοντό από το άλλο. Ένα μωρό μπορεί να γεννηθεί από μια Ελληνοκύπρια μητέρα και ένα Τουρκοκύπριο πατέρα, ένα Άγγλο πατέρα και μια Τουρκοκύπρια ή Ελληνοκύπρια μητέρα… Αυτές δεν είναι επιλογές των μωρών που γεννιούνται σε αυτή τη γη… Βρίσκουν τους εαυτούς τους σε μια οικογένεια και προσπαθούν να μείνουν ζωντανά, προσπαθούν να μεγαλώσουν και να αναπτυχθούν σε αρμονία με οποιαδήποτε κοινότητα στην οποία γεννήθηκαν…
Δυστυχώς είτε μεγαλώνουν στην Τουρκοκυπριακή, είτε στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα, υπάρχουν πολύ λίγα παιδιά από τέτοιους μικτούς γάμους που είναι ειρηνικά και σε ειρήνη με τον εαυτό τους. Έχουμε τέτοια λαμπρά παραδείγματα και πάλι δυστυχώς δεν μπορούμε να γράψουμε τις ιστορίες τους – διότι φοβούνται πολύ την αντίδραση των κοινοτήτων τους… Όμως οι πιο επικίνδυνοι είναι αυτοί των οποίων η μητέρα είναι Ελληνοκύπρια και ο πατέρας Τουρκοκύπριος ή το αντίθετο, αλλά όμως τοποθετούνται ως οι μεγαλύτεροι εθνικιστές και πατριώτες και που προσπαθούν να «αποδείξουν» τους εαυτούς τους σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, ό τι είναι οι μεγαλύτεροι πατριώτες και είναι εναντίον της άλλης κοινότητας…
Ένα τέτοιο άτομο ήταν κάποιος μαζί με τον οποίο εργαζόμουν σε μια εφημερίδα πριν από δεκαετίες. Ήταν από την Αμμόχωστο. Η μητέρα του ήταν Τουρκοκύπρια και ο πατέρας του Ελληνοκύπριος. Ο πατέρας του είχε αλλάξει το όνομα του και τη θρησκεία του για να μπορέσει να παντρευτεί με τη μητέρα του. Εργαζόμουν μαζί του στις αρχές της δεκαετίας του '80, δηλαδή πριν από περίπου 40 χρόνια…
Το άτομο αυτό από την αρχή μέχρι το τέλος έπαιρνε τη στάση του «μεγαλύτερου πατριώτη» - μέσα από τα άρθρα του έβλεπε την Ελληνοκυπριακή κοινότητα ως «τον εχθρό του» και αντιστεκόταν και ήταν αντίθετος οποιασδήποτε δικοινοτικής δραστηριότητας.
Όμως αρκετά χρόνια μετά, έμαθα από σύμπτωση ότι συναντούσε μυστικά και συστηματικά τους Ελληνοκύπριους συγγενείς του πολύ πριν τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων! Εκείνα τα χρόνια, τα Ηνωμένα Έθνη έφερναν τακτικά μαζί οικογένειες που χωρίστηκαν λόγω της σύγκρουσης στην Κύπρο, στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας. Και αυτός ο «υπερπατριώτης» πήγαινε στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας και συναντούσε την ελληνοκυπριακή οικογένεια του και όταν επέστρεφε συνέχιζε να βρίζει τους Ελληνοκύπριους στις εφημερίδες και στις δηλώσεις του σαν να μην είχε συμβεί τίποτε.
Υπάρχει μια ακόμα πιο θλιβερή ιστορία για τέτοια παιδιά… Σε μια ιστορία έμαθα ότι υπήρχε αυτή η τουρκοκυπριακή οικογένεια από ένα χωριό που αποφάσισαν να αλλάξουν θρησκεία και όνομα και να ανήκουν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. Ένα μέλος αυτής της οικογένειας έγινε «μεγάλος πατριώτης» και προθυμοποιήθηκε να είναι «ελεύθερος σκοπευτής» σε μια ομάδα που είχε ενεργό ρόλο στην απαγωγή και δολοφονία κάποιων Τουρκοκυπρίων κατά τις συγκρούσεις του 1963-64. Άραγε αυτός, ο ίδιος, τραβούσε την σκανδάλη ή απλά παρακολουθούσε καθώς τραβιόταν η σκανδάλη από κάποιους Ελληνοκύπριους σε αυτή την ομάδα;
Όλα αυτά μας δείχνουν το είδος των τεράστιων τραυμάτων που υπάρχουν και πόσο μεγάλα ταμπού υπάρχουν σε αυτό το νησί και πως η ίδια η σύγκρουση κλέβει την ανθρωπιά των ανθρώπων μας και τους μετατρέπει σε κάτι άλλο με το πρόσχημα του «πατριωτισμού» και του «εθνικισμού»…
Υπάρχει μια άλλη πολύ θλιβερή ιστορία μιας οικογένειας της οποίας η μητέρα ήταν Τουρκοκύπρια και ο πατέρας Ελληνοκύπριος. Ζούσαν σε ένα χωριό στη Μεσαορία. Η μητέρα τους ήταν παντρεμένη με ένα Τουρκοκύπριο και μετά ερωτεύτηκε ένα Ελληνοκύπριο και χώρισε και παντρεύτηκε τον Ελληνοκύπριο. Μετακόμισε σε ένα χωριό μαζί του όπου ζούσαν μόνο Ελληνοκύπριοι. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν φύγει από το χωριό στη διάρκεια των συγκρούσεων του 1963… Έκαναν περισσότερα από 5-6 παιδιά…
Το 1974 όταν κάποιοι Τουρκοκύπριοι μπήκαν σε αυτό το χωριό, νόμισαν ότι ήταν Ελληνοκύπρια και την σκότωσαν… Και κειτόταν στο κρεβάτι της γεμάτη αίματα… Τα παιδιά της έγιναν υποστηρικτές της ΕΟΚΑ Β… Αυτή η κατάσταση φαίνεται αυτοκτονική και η γυναίκα αυτή είναι ακόμα «αγνοούμενη» από ότι ξέρω. Ούτε οι Ελληνοκύπριοι, ούτε οι Τουρκοκύπριοι δεν ασχολήθηκαν να την καταχωρίσουν στον «επίσημο» Κατάλογο Αγνοουμένων Ατόμων… Ως μη καταγεγραμμένο «αγνοούμενο άτομο», τα οστά της κείτονται κάπου στο χώμα της Μεσαορίας…
Όμως υπάρχουν ιστορίες που ζεσταίνουν την καρδιά, ιστορίες που παρόλα τα ταμπού και τη σύγκρουση και τη διαίρεση και την έλλειψη ευκαιριών, οι δυνατοί οικογενειακοί δεσμοί επιβίωσαν…
Μια από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες όλων των εποχών στην Κύπρο είναι αυτή των Αχμέτηδων. Οι Αχμέτηδες ή η οικογένεια Ahmet ήταν από την Αγία Μαρίνα και ήταν μικτή οικογένεια Τουρκοκυπρίων και Μαρωνιτών Κυπρίων. Το 1963-64 οι Τουρκοκύπριοι της Αγίας Μαρίνας αναγκάστηκαν να φύγουν από το χωριό… Και το 1974, οι Μαρωνίτες Κύπριοι αναγκάστηκαν να φύγουν… Οι Αχμέτηδες ήταν μικτή οικογένεια: Μερικοί από εκείνους που γεννήθηκαν από γάμο Τουρκοκυπρίων και Μαρωνιτών Κυπρίων παρέμειναν στο βόρειο και μερικοί στο νότιο μέρος του νησιού μας. Μόλις άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003, οι Αχμέτηδες ξαναβρέθηκαν και ποτέ δεν ξαναχωρίστηκαν… Συνάντησαν ξαδέλφια τα οποία ποτέ δεν είχαν γνωρίσει στο παρελθόν…
Κατά καιρούς λαμβάνω αιτήματα από Κύπριους (Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους) για να προσπαθήσω να τους βοηθήσω να βρουν τα ίχνη των συγγενών τους που έμειναν στο νότιο ή το βόρειο μέρος του νησιού μας. Στην πραγματικότητα αυτό είναι πολύ δύσκολο αφού ακόμα και αν προσπαθήσεις να βρεις τα ίχνη τους, κάποτε τα παιδιά εκείνων των συγγενών δεν θέλουν τους γονείς τους να έχουν δεσμούς με την άλλη πλευρά, λόγω των πιέσεων από τη δική τους κοινότητα.
Κάτι τέτοιο συνέβηκε πρόσφατα – ήρθε ένα αίτημα από ένα Ελληνοκύπριο που έψαχνε τους συγγενείς του από τη Μουταγιάκα. Ο Mustafa Bafli, ένας νεαρός δημοσιογράφος από το SIM TV, μου ζήτησε να τον βοηθήσω.
Υπήρχε μια Τουρκοκύπρια γυναίκα που την έλεγαν C. που ερωτεύτηκε ένα Ελληνοκύπριο που ήρθε στο χωριό για να πουλήσει λαχανικά. Πήγε μαζί του και άλλαξε το όνομα της και τη θρησκεία της και τον παντρεύτηκε. Την λέγανε Αμαλία… Παντρεύτηκαν και έκαναν ένα γιο που τον έλεγαν Γ.
Ο Γ. μεγάλωσε χωρίς να ξέρει ότι η μητέρα του ήταν Τουρκοκύπρια. Μόνο μετά το θάνατο της μητέρας του, βρήκε ένα ημερολόγιο στο συρτάρι της και έμαθε ότι ήταν Τουρκοκύπρια… Και προσπάθησε να βρει τους συγγενείς του από τη Μουταγιάκα.
Έτσι, είχα ονόματα, είχα λεπτομέρειες. Μίλησα σε πολλούς Τουρκοκύπριους από τη Μουταγιάκα αλλά κανένας δεν αποδεχόταν αυτή τη σχέση, κάποιοι υποστήριζαν ότι οι μητέρες τους δεν θυμούνταν κάτι τέτοιο και κάποιοι είπαν «Δεν ξέρω»… Στο τέλος συνειδητοποίησα ότι κάποιοι άνθρωποι από τη Μουταγιάκα προσέγγιζαν το θέμα αυτό είτε με μεγάλο φόβο, είτε με μεγάλη αδιαφορία… Έτσι ακόμα δεν καταφέραμε να τον βοηθήσουμε… Όμως ακόμα δεν έχω χάσει την ελπίδα αφού οι άνθρωποι κάποτε είναι γεμάτοι εκπλήξεις… Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να προσεγγίσουν το θέμα των οικογενειών που χωρίστηκαν με φόβο ή με αδιαφορία, αλλά κάποιοι μπορεί να νιώσουν πόσο σημαντικό είναι να φέρουμε τους ανθρώπους μαζί και μπορεί να αγκαλιάσουν τον Γ. και να τον βοηθήσουν να συνδεθεί με τους Τουρκοκύπριους συγγενείς του…

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 8th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Three bicommunal stories: Families that the conflict has torn apart...

Three bicommunal stories: Families that the conflict has torn apart...

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

Today I want to share with you three bicommunal stories written by our friend, researcher and author Ulus Irkad… Here is what he has written:
`Back in 1994, together with Greek Cypriot friends, we had begun bicommunal reconciliation activities at the Ledra Palace Hotel. In those days, participating in such events needed a lot of courage since you would immediately be called a `traitor` or a `spy` and become a target. Apart from this, just to be able to get to the Ledra Palace Hotel, passing from the Turkish Cypriot checkpoint needed a `permission` from the Turkish Cypriot authorities. You needed to apply for `permission` to the foreign affairs at least one week before. Not all applications were accepted. And in general, even if you were told `permission has been given`, when you would go to the Ledra Palace checkpoint, at the last moment they would say `no permission` and you had to go back.
Once upon a time, travelling from Famagusta to Nicosia to the Ledra Palace checkpoint for kilometres and then reaching there and being told `the permission has been taken back` was quite common – so we would have to travel back to Famagusta without having been able to cross and having travelled the road from Famagusta to Nicosia for nothing.
But for me and my friends, it was not a big problem to ask the following day or the following week for `permission` and go to the relevant authorities and push for it. That is why we have always been a target at the barrel of a gun. That is why bombs were exploded in front of the houses or under the cars of our friends and brothers. That is why one of our closest friends, the journalist and author Kutlu Adali was killed. Today, thousands of people use these checkpoints to cross to either side due to the struggle of so many friends – we owe it to our friend Kutlu Adali whose blood has not dried on the place he was shot and killed, we owe it to Huseyin Chakmak who could not travel to Europe to take his prize for his cartoons defending peace and who has been persecuted and brought to court, we owe it to Alpay Durduran whose car was bombed several times, whose party offices were shot at… We owe it to those who resisted and were persecuted with fake witnesses in courts… One of our friends summarized it as `What is important during times of war is to defend peace…`

A GREEK CYPRIOT WOMAN SEARCHING FOR HER TWIN TURKISH CYPRIOT SISTER
After encountering a lot of obstacles, years ago I had reached the Ledra Palace Hotel when they told me that a woman was waiting for me outside, to see me. When I say `outside`, I mean outside the big room where we held workshops and education for peace. She was there, a short and chubby woman.
She looked middle aged and I even wondered whether she was a Turkish Cypriot. As Turkish Cypriots and Greek Cypriots, we are physically so similar with each other. But no, she was not a Turkish Cypriot since as soon as she saw me, she started speaking in Greek. I could communicate with her but I called my friend who is a teacher like me, Nicos, with whom we were facilitating the workshops. I had thought that since there might be Greek words I did not know of, it would be better to have a Greek speaking friend next to me.
He would translate from Greek to English to me. Nicos was translating from Greek to English what the woman was saying. I could also see that the short woman was holding a gift package under her arm. I understood that she had brought this present to some of her friends living in the northern part of Cyprus. Nicos summarized what the woman wanted:
In the 1950s this woman's father had been married with a Turkish Cypriot woman. From this marriage they had twin daughters. But after some time, they would fail to continue their marriage and would split.
When they divorced, the Turkish Cypriot woman had taken one of the twins and the Greek Cypriot father had taken one of the twins. And her twin sister who looked exactly like her was now living in the northern part… Imagine this: These were twin sisters, one of them was a Greek speaking Cypriot and the other was a Turkish speaking Cypriot. Even from this you can see how senseless identities are and I remember cursing the nationalists who have divided Cyprus…

WHEN A TURKISH CYPRIOT WIDOW LOVES A GREEK CYPRIOT PRISONER OF WAR…
When we were training youth through peace education and trying to wipe out hatred and nationalism on those days through the bicommunal activities at the Ledra Palace, naturally we were encountering different problems of split families. We helped a Turkish Cypriot friend whose father had remained in Paphos in 1974 and married a Greek Cypriot friend… We also helped an elder Turkish Cypriot friend who had a skin problem on his feet, finding a Greek Cypriot doctor to heal him.
On one of those days as I was taking one of my routine walks, a young woman stopped me with a young and beautiful woman's photograph. She wanted me to find her missing older sister.
Her story was this: In one of the villages of Karpaz, the husband of the young and beautiful woman in the photograph had passed away. She had fallen in love with a young and handsome Greek Cypriot from one of the surrounding villages and just as they were getting ready for her to flee so they could get married, there came the coup of 1974 and then the military operation of Turkish soldiers. She could not escape to the one she loved.
When the Karpaz peninsula came under the Turkish control from the 14th of August 1974, she had heard that the man she loved had been taken as a prisoner of war and she would run to find him in the prisoners of war camp, to try to take care of him. When he was sent to the southern part of our island during exchange of prisoners of war, she would flee after him, going to the southern part of the island, leaving her small son from her marriage with her family. So that was why her family refused to see her again or have anything to do with her.
Later she would try to contact her family, but her family would refuse to communicate with her… So after 30 years, the only one looking for her was her smaller sister.
I knew that 30 years had gone by, but I knew that my Greek Cypriot friends' help would not be delayed so I scanned the photo of the Turkish Cypriot woman and sent it to my Greek Cypriot friends… I would get an answer in a little while. The woman was living in a Greek Cypriot village close to Nicosia, she still wanted to see her family and her son but she was still afraid of their reaction…
After so many years, this woman who lives in the south with her Greek Cypriot children finally has come together with her Turkish Cypriot son and her family and is happy that they have forgiven her…

THE STORY OF AN ACCIDENT
It was the year 1957 or 1958. These were times of EOKA and TMT. Some Turkish Cypriot groups were serving as British soldiers with the British units against the Greek Cypriot EOKA. In the area of Ayia Napa, Paralimni and Dherinia, a Greek Cypriot mother and father had an accident. Among the police sent to the area to investigate the accident is a Turkish Cypriot commanding the police group and an English police constable.
In the car that had the accident, was a six-month-old baby who was alive. The cries of the baby touch the heart of the Turkish Cypriot police constable so much that he wants to adopt her from the first moment – he had been married but did not yet have a child. The Greek Cypriot father and mother have been killed in the car accident but the six-month-old baby girl is safe and sound. The Turkish Cypriot police constable hugs her immediately and knows that his wife would take care of this baby… The baby girl has three brothers, but they were not in the car at that moment. The Church would take care of these three boys as their legal guardian. And the baby girl is taken and raised by the Turkish Cypriot policeman's family. The baby girl grows up and gets to important positions with her Turkish Cypriot identity and struggles to raise Turkish Cypriot kids in universities. The girl always saw herself as a Turkish Cypriot and her identity is Turkish Cypriot. Her three brothers raised by the Greek Cypriot Church also reach important positions… When these kids are growing up, the priests tell them that they have a sister living in the Turkish Cypriot side. In 2003, all these three brothers hold very important positions among the Greek Cypriot community… One of them is said to be a district governor in an area close to the partition line, one of them an important businessman and the other in an important position in the government.
When checkpoints open in 2003, the three brothers come to the northern part to find the policeman who adopted their sister 50 years ago after the accident. Then they contact their sister. They would embrace each other and would start helping their sister and her family…
And I wish happiness to the people I mention in these three true stories… I wish that peace would smile at all of humanity and to us Cypriots. The stories I have told you are true stories. The last story was told to me by a friend but due to safety, would not mention names. And I do not mention any names in the previous two stories… I hope that one day we can be able to tell such stories by also telling names and reflect their happiness…`

2.8.2019

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 15th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Τρεις δικοινοτικές ιστορίες…

Τρεις δικοινοτικές ιστορίες…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας τρεις δικοινοτικές ιστορίες, γραμμένες από το φίλο μας, ερευνητή και συγγραφέα Ulus Irkad… Έγραψε τα ακόλουθα:
«Το 1994 είχαμε ξεκινήσει μαζί με Ελληνοκύπριους φίλους δικοινοτικές δραστηριότητες συμφιλίωσης στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας. Εκείνο τον καιρό, η συμμετοχή σε τέτοιες εκδηλώσεις απαιτούσε πολύ θάρρος αφού αμέσως θα σε αποκαλούσαν «προδότη» ή «κατάσκοπο» και θα γινόσουν στόχος. Εκτός από αυτό, για να μπορέσει απλά κάποιος να φτάσει στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας περνώντας από το τουρκοκυπριακό οδόφραγμα, χρειαζόταν «άδεια» από τις Τουρκοκυπριακές αρχές. Χρειαζόταν να κάνεις αίτηση για «άδεια» στις υπηρεσίες εξωτερικών υποθέσεων τουλάχιστον μια βδομάδα νωρίτερα. Δεν γίνονταν δεκτές όλες οι αιτήσεις. Και γενικά, ακόμα και αν σου έλεγαν ότι «δόθηκε η άδεια», όταν πήγαινες στο οδόφραγμα στο Λήδρα Πάλας, την τελευταία στιγμή θα έλεγαν «δεν υπάρχει άδεια» και έπρεπε να επιστρέψεις.
Κάποτε, ήταν αρκετά σύνηθες να ταξιδεύεις για χιλιόμετρα από την Αμμόχωστο προς τη Λευκωσία στο οδόφραγμα Λήδρα Πάλας και μόλις έφτανες εκεί να σου λένε «η άδεια έχει αποσυρθεί» – έτσι έπρεπε να ταξιδέψουμε πίσω στην Αμμόχωστο χωρίς να έχουμε καταφέρει να περάσουμε το οδόφραγμα και να έχουμε ταξιδέψει τον δρόμο από την Αμμόχωστο στη Λευκωσία για το τίποτα.
Όμως για μένα και τους φίλους μου, δεν ήταν μεγάλο πρόβλημα να ζητήσουμε την επόμενη μέρα ή την επόμενη βδομάδα «άδεια» και να πάμε στις αρμόδιες αρχές και να τους πιέσουμε. Γι αυτό είναι που πάντοτε ήμασταν στόχος στην άκρη του όπλου. Γι αυτό είναι που εξερράγησαν βόμβες μπροστά από τα σπίτια ή κάτω από τα αυτοκίνητα των φίλων και αδελφών μας. Γι αυτό είναι που δολοφονήθηκε ένας από τους πιο στενούς μας φίλους, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Kutlu Adali. Σήμερα χιλιάδες άνθρωποι χρησιμοποιούν τα οδοφράγματα για να περάσουν από τη μια στην άλλη πλευρά, χάρη στον αγώνα τόσων πολλών φίλων – το χρωστούμε στον φίλο μας Kutlu Adali, του οποίου το αίμα δεν έχει στεγνώσει στο μέρος όπου πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε, το χρωστούμε στον Huseyin Chakmak που δεν μπόρεσε να ταξιδέψει στην Ευρώπη για να παραλάβει το βραβείο του για τις καρικατούρες που υποστήριζαν την ειρήνη και ο οποίος είχε διωχθεί και προσαχθεί στο δικαστήριο, το χρωστούμε στον Alpay Durduran του οποίου το αυτοκίνητο βομβαρδίστηκε αρκετές φορές, του οποίου το κόμμα υπέστηκε πυροβολισμούς… Το χρωστούμε σε εκείνους που αντιστάθηκαν και διώχθηκαν με ψεύτικους μάρτυρες στα δικαστήρια… Ένας από τους φίλους μας το συνόψισε ως «Αυτό που είναι σημαντικό στη διάρκεια του πολέμου είναι να υπερασπιστούμε την ειρήνη…»

ΜΙΑ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΥΜΗ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑ ΑΔΕΛΦΗ ΤΗΣ

Αφού αντιμετώπισα πολλά εμπόδια, πριν από χρόνια είχα φτάσει στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας όταν μου είπαν ότι μια γυναίκα με περίμενε έξω, για να με δει. Όταν λέω «έξω» εννοώ έξω από το μεγάλο δωμάτιο όπου διοργανώναμε εργαστήρια και εκπαίδευση για την ειρήνη. Ήταν εκεί, μια κοντή και παχουλή γυναίκα.
Φαινόταν μεσήλικας, και ακόμα και εγώ διερωτήθηκα αν ήταν Τουρκοκύπρια. Ως Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι είμαστε σωματικά τόσο όμοιοι μεταξύ μας. Όμως όχι, δεν ήταν Τουρκοκύπρια αφού μόλις με είδε άρχισε να μιλά ελληνικά. Δεν μπορούσα να επικοινωνήσω μαζί της, αλλά φώναξα τον φίλο μου το Νίκο, που είναι δάσκαλος, με τον οποίο συντονίζαμε τα εργαστήρια. Σκέφτηκα ότι εφόσον μπορεί να υπάρχουν ελληνικές λέξεις που δεν ήξερα, θα ήταν καλύτερα να είχα ένα ελληνόφωνο φίλο δίπλα μου.
Μου μετάφραζε από τα ελληνικά στα αγγλικά. Ο Νίκος μετάφραζε από τα ελληνικά στα αγγλικά αυτά που έλεγε η γυναίκα. Έβλεπα επίσης ότι η κοντή γυναίκα κρατούσε ένα δώρο στα χέρια της. Κατάλαβα ότι είχε φέρει το δώρο αυτό για κάποιους φίλους της που ζούσαν στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Ο Νίκος συνόψισε αυτά που ήθελε η γυναίκα:
Τη δεκαετία του '50 ο πατέρας της γυναίκας αυτής ήταν παντρεμένος με μια Τουρκοκύπρια. Από το γάμο αυτό είχαν δίδυμες κόρες. Όμως μετά από κάποιο καιρό, δεν κατάφεραν να συνεχίσουν το γάμο τους και χώρισαν.
Όταν χώρισαν, η Τουρκοκύπρια γυναίκα πήρε τη μια δίδυμη κόρη και ο Ελληνοκύπριος πατέρας την άλλη. Και η δίδυμη της αδελφή που έμοιαζε ακριβώς όπως και αυτή τώρα ζούσε στο βόρειο μέρος… Φανταστείτε αυτό: Αυτές ήταν δίδυμες, η μια ήταν ελληνόφωνη Κύπρια και η άλλη τουρκόφωνη Κύπρια. Ακόμα και από αυτό μπορείτε να δείτε πόσο παράλογες είναι οι ταυτότητες και θυμούμαι να καταριέμαι τους εθνικιστές που διαίρεσαν την Κύπρο…

ΟΤΑΝ ΜΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑ ΧΗΡΑ ΑΓΑΠΑ ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟ ΠΟΛΕΜΟΥ…
Όταν εκπαιδεύαμε νέους μέσα από εκπαίδευση ειρήνης και προσπαθούσαμε να εξαλείψουμε το μίσος και τον εθνικισμό εκείνες τις μέρες, μέσα από τις δικοινοτικές δραστηριότητες στο Λήδρα Πάλας, ήταν φυσικό να αντιμετωπίσουμε διάφορα προβλήματα οικογενειών που είχαν χωριστεί. Βοηθήσαμε ένα Τουρκοκύπριο φίλο, του οποίου ο πατέρας είχε παραμείνει στην Πάφο το 1974 και παντρεύτηκε μια Ελληνοκύπρια φίλη… Επίσης βοηθήσαμε ένα ηλικιωμένο Τουρκοκύπριο φίλο που είχε πρόβλημα με το δέρμα στα πόδια του να βρει ένα Ελληνοκύπριο γιατρό και να τον θεραπεύσει.
Μια από εκείνες τις μέρες, καθώς έκανα έναν από τους συνήθεις περιπάτους μου, μια νεαρή γυναίκα με σταμάτησε με μια φωτογραφία μιας νεαρής και όμορφης γυναίκας. Ήθελε να βρω τη χαμένη μεγαλύτερη της αδελφή.
Η ιστορία της ήταν η ακόλουθη: Σε ένα από τα χωριά της Καρπασίας, ο σύζυγος της νεαρής και όμορφης γυναίκας τη φωτογραφίας είχε πεθάνει. Είχε ερωτευθεί ένα νεαρό και όμορφο Ελληνοκύπριο από ένα από τα γύρω χωριά και καθώς ετοιμάζονταν για να φύγουν και να παντρευτούν, έγινε το πραξικόπημα του 1974 και μετά η τουρκική επιχείρηση των Τούρκων στρατιωτών. Δεν μπορούσε να διαφύγει στον αγαπημένο της.
Όταν η χερσόνησος της Καρπασίας βρισκόταν κάτω από τον Τουρκικό έλεγχο από τις 14 Αυγούστου 1974, είχε ακούσει ότι ο άντρας που αγαπούσε είχε πιαστεί αιχμάλωτος πολέμου και έτρεξε να τον βρει στο στρατόπεδο αιχμαλώτων και να προσπαθήσει να τον φροντίσει. Όταν τον έστειλαν στο νότιο μέρος του νησιού μας κατά την ανταλλαγή αιχμαλώτων, έτρεξε πίσω του και πήγε στο νότιο μέρος του νησιού, αφήνοντας το μικρό γιο της από τον γάμο της με την οικογένεια της. Γι αυτό η οικογένεια της αρνήθηκαν να την ξαναδούν ή να έχουν οποιαδήποτε σχέση μαζί της.
Αργότερα προσπάθησε να έρθει σε επαφή με την οικογένεια της, αλλά η οικογένεια της αρνήθηκε να επικοινωνήσει μαζί της… Έτσι, μετά από 30 χρόνια, η μόνη που την έψαχνε ήταν η μικρή της αδελφή.
Ήξερα ότι είχαν περάσει 30 χρόνια, αλλά ήξερα ότι η βοήθεια των Ελληνοκύπριων φίλων μου δεν θα καθυστερούσε, έτσι σάρωσα τη φωτογραφία της Τουρκοκύπριας γυναίκας και την έστειλα στους Ελληνοκύπριους φίλους μου… Σε λίγο έλαβα απάντηση. Η γυναίκα ζούσε σε ένα Ελληνοκυπριακό χωριό κοντά στη Λευκωσία, ήθελε ακόμα να δει την οικογένεια της και το γιο της, αλλά ακόμα φοβόταν την αντίδραση τους.
Μετά από τόσα χρόνια, η γυναίκα αυτή που ζει στο νότιο μέρος με τα Ελληνοκύπρια παιδιά της, έχει ξαναβρεθεί με τον Τουρκοκύπριο γιο της και την οικογένεια της και είναι χαρούμενη που την έχουν συγχωρέσει…

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ
Ήταν το 1957 ή το 1958. Ήταν ο καιρός της ΕΟΚΑ και της ΤΜΤ. Κάποιες Τουρκοκυπριακές ομάδες υπηρετούσαν ως Βρετανοί στρατιώτες με τις Βρετανικές μονάδες ενάντια στην Ελληνοκυπριακή ΕΟΚΑ. Στην περιοχή Αγίας Νάπας, Παραλιμνιού και Δερύνειας μια Ελληνοκύπρια μητέρα και πατέρας είχαν ένα ατύχημα. Ανάμεσα στους αστυνομικούς που στάλθηκαν στην περιοχή για να ερευνήσουν το ατύχημα ήταν ένας Τουρκοκύπριος που διοικούσε την ομάδα της αστυνομίας και ένας Άγγλος αστυνομικός.
Στο αυτοκίνητο που είχε το ατύχημα ήταν ένα εξάμηνο βρέφος που ήταν ζωντανό. Το κλάμα του βρέφους άγγιξε την καρδιά του Τουρκοκύπριου αστυνομικού τόσο πολύ που ήθελε να το υιοθετήσει από την πρώτη στιγμή – ήταν παντρεμένος αλλά δεν είχαν ακόμα παιδί. Οι Ελληνοκύπριοι γονείς είχαν σκοτωθεί στο αυτοκινητιστικό ατύχημα αλλά η εξάμηνη κόρη ήταν σώα και αβλαβής. Ο Τουρκοκύπριος αστυνομικός την αγκαλιάζει αμέσως και ξέρει ότι η γυναίκα του θα φροντίσει αυτό το βρέφος… Το μικρό κορίτσι έχει τρεις αδελφούς αλλά δεν ήταν στο αυτοκίνητο εκείνη τη στιγμή. Η Εκκλησία θα φροντίσει αυτά τα τρία αγόρια ως νόμιμος κηδεμόνας τους. Και το μικρό κορίτσι το παίρνει και το μεγαλώνει η οικογένεια του Τουρκοκύπριου αστυνομικού. Το μικρό κορίτσι μεγαλώνει και αποκτά σημαντικές θέσεις με την Τουρκοκυπριακή της ταυτότητα και αγωνίζεται να μεγαλώσει Τουρκοκύπρια παιδιά σε πανεπιστήμια. Το κορίτσι πάντα θεωρούσε τον εαυτό της Τουρκοκύπρια και η ταυτότητα της είναι Τουρκοκυπριακή. Οι τρεις αδελφοί της που μεγάλωσαν από την Ελληνοκυπριακή Εκκλησία επίσης αποκτούν σημαντικές θέσεις… Καθώς μεγάλωναν αυτά τα παιδιά, οι ιερείς τους λένε ότι έχουν μια αδελφή που ζει στην Τουρκοκυπριακή πλευρά. Το 2003, και οι τρεις αδελφοί έχουν σημαντικές θέσεις στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα… Ένας από αυτούς λέγεται ότι είναι επαρχιακός διοικητής σε μια περιοχή κοντά στη διαχωριστική γραμμή, ένας από αυτούς ένας σημαντικός επιχειρηματίας και ο άλλος σε σημαντική θέση στην κυβέρνηση.
Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003, οι τρείς αδελφοί ήρθαν στο βόρειο μέρος για να βρουν τον αστυνομικό που υιοθέτησε την αδελφή τους μετά το ατύχημα πριν από 50 χρόνια. Μετά επικοινωνούν με την αδελφή τους. Αγκαλιάζονται και αρχίζουν να βοηθούν την αδελφή τους και την οικογένεια της…

Και εγώ εύχομαι ευτυχία στους ανθρώπους που αναφέρω σε αυτές τις αληθινές ιστορίες… Εύχομαι η ειρήνη να χαμογελάσει σε όλη την ανθρωπότητα και σε εμάς τους Κύπριους. Οι ιστορίες που σας έχω πει είναι αληθινές ιστορίες. Την τελευταία ιστορία μου την έχει αφηγηθεί ένας φίλος αλλά λόγω ασφάλειας δεν μου ανάφερε ονόματα. Και εγώ δεν ανάφερα ονόματα στις προηγούμενες δύο ιστορίες… Ελπίζω ότι μια μέρα θα μπορούμε να λέμε τέτοιες ιστορίες με ονόματα και να αντικατοπτρίζουμε την ευτυχία τους…»

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 15th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Enough! How many funerals, how many deaths, how many graves?...

Enough! How many funerals, how many deaths, how many graves?...

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

How many funerals, how many deaths, how many graves?… How many `missing persons'` remains have I witnessed being taken out of how many wells… How many relatives' tears have drowned my heart… Enough!
It is enough!
We are all human beings… In this small island, hundreds of our humans have been destroyed for nothing with pretexts like "you have eyebrows over your eyes, your hair is not brown, your hair is not blond, you speak Turkish, you speak Greek!" Whether they were Turkish Cypriots or Greek Cypriots, humans were killed…
For whose interest was this done? For just a handful of Turkish Cypriot and Greek Cypriot families to become "rich", that's why it was done. They created a bunch of overly rich persons so that they can continue to exploit our island for their own interests… Those who planned this, enriched it with provocations, got help from outside and implemented it have caused the traumas that our communities have been living with…
They have caused traumas of the relatives of women and children killed in Maratha-Sandallaris-Aloa… They have caused traumas in Palekythro, in Derinia, in Tochni, Komi Kepir, Eftagomi, Dikomo, Synchari, Meneou, Famagusta, Gouphes, Morphou, Kyrenia, Agios Georgios, Lapithos, Karavas, Paphos, Vretcha and Polemidia… Like a web of crime scenes all over the island, those who have killed have caused horrible psychological destruction to those who remained behind… The relatives of those killed remained alive to experience such deep pain and sorrow…
Whether in the 1950s or in 1963-64 or 1974, the pain our communities went through was the same: A missing father, a missing brother, becoming a refugee, poverty, the childhood stolen from children…
I say "Shame on you, shame!"
Even today there are those who defend tension instead of peace and who wants us to live with the result of all these crimes instead of the solution… I say SHAME ON YOU since they disregard how human lives were destroyed for petty interests… SHAME ON YOU… SHAME ON YOU who defend tension and conflict, instead of peace and understanding…
I just got back from the funeral of a "missing person"… I am very sorry… This person's daughter was tiny when he had gone "missing" – little Pantelitsa was only two years old… As she was saying goodbye to her father, reading her speech in tears and with a shaky voice, my dear friend Maria Georgiadou had collapsed on a chair, as though carrying the weight of all of Cyprus on her shoulders… The "missing person" was Stelios Orphanides from Kythrea who was married to Xenia from Neo Chorio Kythrea… Xenia was devastated, not being able to move… This was one of the most dramatic days for Maria Georgiadou, his sister, George who was inconsolable and hugging those who came to pay their condolences and crying… Maria and George, only some months ago had buried their beloved son Stelios who had been named after the "missing" uncle Stelios Orphanides…
Maria and her whole family had gone through a very difficult period in the past months – losing their son Stelios at a young age and then being notified that her brother Stelios' remains had been found in Voni… Going to the laboratory to see the remains of her beloved brother, trying to console his wife Xenia and his daughter Pantelitsa… Who will console us my dear Maria, having lost so many of our communities? Who will cure our hearts?... Definitely not those who talk about more tension and more conflict… Definitely not those who talk only about money, only about gas, only about "defence", only about "property" but never about our broken hearts, our pain, our suffering in a humane way… Do they care my dear Maria that your mother and father and sister are still "missing" from Kythrea? Do they lose any sleep at night thinking of them? All those people in "power" who make deals and sell this piece or that piece of our country, all those who love the corridors of "power" and who make tours in Varosha to try to trigger more hatred and more pain and who try to trigger other higher walls between our communities… Do they lose sleep at night over our "missing" persons of our communities?
I came to the funeral of Stelios Orphanides together with Sevilay Berk who herself lost her mother and father when she was only 17 years old and had a lot of siblings left behind… She had to become a mother and father to them, she had to take care of them, a girl of 17… Her husband Mustafa Berk is also here… My husband, my heart comrade Zeki Erkut is also here… We were together with Christos Efthymiou whose brother was sent to be massacred at a young age so that the partition of this land could be accomplished… Michalis Yiangou Savva is here, whose brother was killed for the same reason: To partition the island… The decision of the "big powers" who had been playing games on this land for centuries and using "local co-operators" from both communities to achieve this partition…
We were together with Christina Pavlou Solomi Patsia who had left her mother at home in Limassol and came here – we embraced, trying to share this pain… Christina's mother is getting worse and worse psychologically – after all the traumas she has gone through, having lost her son and husband, having become a refugee in her own land, having lost all her land, her house, her property, having to start from scratch and hold on to life with the hope that they will "return", even going and buying a house for her "missing" son, to have a place to live in in case he returns… All of this devastating her and now having buried her husband and son whose remains were found in a mass grave in Galatia, now she has lost direction about how to survive on this earth or whether to survive or not… Christina, with a broken heart, on the edge of tears and we embrace, to share all this…
In October, more funerals… We will go to Maratha to bury 19 Turkish Cypriot "missing" persons… They are from the group of 126 women and children and old men and old women who have been executed by EOKA-B and buried in mass graves… The Cyprus Missing Persons' Committee did exhumations in Maratha and the remains are being identified – last year we buried groups of women and children… And CMP will continue to dig the mass grave in Aloa… More funerals, more pain, more proof of what war has done to this country… More proof to those who pretend not to see and not to hear about how human lives are destroyed so long as you create tension and hatred…
We will go to Maratha to bury them again, our words will become thorns in our throats, words will become stones in our stomach and our tears will flow like rivers… Those who do not feel such heavy pain should shut up now! Enough! It is enough! Just shut up!
It is enough so many dead bodies, so many memories, so many fears, so much torture and so much pain!
It is enough!
We want to live peacefully on this soil. We want peace… We do not want fighting, tension, vengeance and hatred… We do not want the lives of our children and our relatives to be sacrificed for the petty interests of a few… We want to be part of humanity where international law will be truly implemented without any "temporary" clauses… We do not want our children to live in fear, with suspicions and with uncertainties – we want peaceful lives for them…
We want our children to look at the moon and the stars, living under the blue sky, enjoying our turquoise sea and bright sun and dream of a beautiful future…
It is enough!
How many funerals of "missing persons" I have attended… How many funerals, how many deaths, how many graves…
How many `missing persons'` remains have I witnessed being taken out of how many wells… How many relatives' tears have drowned my heart… Enough!
It is enough!
Those who have not opened a grave and buried their loved one there don't feel these, it is enough!
Those who do not feel the deep darkness in the hearts of those who wait for their loved ones to come back, let them shut up and not speak anymore!
It is enough!

7.9.2019

Photos:

Maria Georgiadou, Pantelitsa and Xenia Orphanidou, receiving condolences at the funeral of their beloved Stelios...

The remains of Stelios Orphanides were found in Voni...

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 6th of October, 2019 – Sunday. Similar article was published in Turkish in the YENIDUZEN newspaper on the 6th of September 2019 and here is the link:

http://www.yeniduzen.com/artik-yeter-14421yy.htm

Φτάνει πια! Πόσες κηδείες, πόσοι θάνατοι, πόσοι τάφοι;…

Φτάνει πια! Πόσες κηδείες, πόσοι θάνατοι, πόσοι τάφοι;…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Πόσες κηδείες, πόσοι θάνατοι, πόσοι τάφοι;… Πόσων «αγνοουμένων» τα οστά έχω δει να τα βγάζουν από πόσα πηγάδια… Πόσα δάκρυα συγγενών έχουν πνίξει την καρδιά μου… Φτάνει πια!
Φτάνει!
Είμαστε όλοι άνθρωποι… Σε αυτό το μικρό νησί, εκατοντάδες άνθρωποι μας έχουν καταστραφεί για το τίποτα, με προφάσεις όπως «έχεις φρύδια πάνω από τα μάτια σου, τα μαλλιά σου δεν είναι καφέ, τα μαλλιά σου δεν είναι ξανθά, μιλάς Τουρκικά, μιλάς Ελληνικά!» Είτε ήταν Τουρκοκύπριοι είτε Ελληνοκύπριοι, άνθρωποι έχουν σκοτωθεί…
Για το συμφέρον ποιων έχει γίνει αυτό; Για να γίνει «πλούσια» μια χούφτα τουρκοκυπριακών και ελληνοκυπριακών οικογενειών, γι αυτό έχει γίνει. Δημιούργησαν ένα μάτσο υπερβολικά πλουσίων ατόμων έτσι ώστε να μπορέσουν να συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται το νησί μας για τα δικά τους συμφέροντα… Εκείνοι που το σχεδίασαν, το εμπλούτισαν με προκλήσεις, έλαβαν βοήθεια από εξωτερικό και το εφάρμοσαν, προκάλεσαν τα τραύματα με τα οποία ζουν οι κοινότητες μας…
Έχουν προκαλέσει τα τραύματα των συγγενών των γυναικών και των παιδιών που σκοτώθηκαν στη Μαράθα-Σανταλλάρη-Αλόα… Έχουν προκαλέσει τραύματα στο Παλαίκυθρο, τη Δερύνεια, την Τόχνη, την Κώμη Κεπήρ, την Επτακώμη, το Δίκωμο, το Συγχαρί, το Μενεού, την Αμμόχωστο, τις Γούφες, τη Μόρφου, την Κερύνεια, τον Άγιο Γεώργιο, τη Λάπηθο, το Καραβά, την Πάφο, τα Βρέτσια και τα Πολεμίδια… Σαν ένας ιστός εγκληματικών σκηνών σε όλο το νησί, αυτοί που έχουν σκοτώσει έχουν προκαλέσει τρομερή ψυχολογική καταστροφή σε εκείνους που έμειναν πίσω… Οι συγγενείς εκείνων που σκοτώθηκαν παρέμειναν ζωντανοί για να βιώσουν τόσο βαθύ πόνο και θλίψη…
Είτε ήταν στη δεκαετία του '50, είτε το 1963-64, είτε το 1974, ο πόνος που βίωσαν οι κοινότητες μας ήταν ο ίδιος: Ένας αγνοούμενος πατέρας, ένας αγνοούμενος αδελφός, να γίνεται κάποιος πρόσφυγας, φτώχεια, η παιδική ηλικία που κλάπηκε από τα παιδιά…
Λέω «Ντροπή σας, ντροπή!»
Ακόμα και σήμερα υπάρχουν εκείνοι που υπερασπίζονται την ένταση αντί την ειρήνη και που μας θέλουν να ζούμε με το αποτέλεσμα όλων αυτών των εγκλημάτων παρά τη λύση… Λέω ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ αφού αγνοείτε τον τρόπο που καταστράφηκαν ανθρώπινες ζωές για μικροσυμφέροντα… ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ… ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ που υπερασπίζεστε την ένταση και τη σύγκρουση αντί την ειρήνη και την κατανόηση…
Μόλις έχω επιστρέψει από την κηδεία ενός «αγνοουμένου»… Είμαι πολύ λυπημένη… Η κόρη αυτού του ατόμου ήταν πολύ μικρή όταν έγινε «αγνοούμενος» - η μικρή Παντελίτσα ήταν μόνο δύο χρονών… Καθώς αποχαιρετούσε τον πατέρα της, διαβάζοντας την ομιλία της με δάκρυα και τρεμάμενη φωνή, η αγαπητή μου φίλη Μαρία Γεωργιάδου είχε καταρρεύσει σε μια καρέκλα σαν πως και κουβαλούσε το βάρος ολόκληρης της Κύπρου στους ώμους της… Ο «αγνοούμενος» ήταν ο Στέλιος Ορφανίδης από την Κυθρέα που ήταν παντρεμένος με την Ξένια από το Νέο Χωριό Κυθρέας… Η Ξένια είχε καταρρεύσει, δεν μπορούσε να κινηθεί… Αυτή ήταν μια από τις πιο δραματικές μέρες για τη Μαρία Γεωργιάδου, την αδελφή του, το Γιώργο που ήταν απαρηγόρητος και αγκάλιαζε εκείνους που ήρθαν για να τους συλλυπηθούν και έκλαιγε… Η Μαρία και ο Γιώργος, μόλις πριν από μερικούς μήνες είχαν θάψει τον αγαπημένο τους γιο Στέλιο που είχε πάρει το όνομα του από τον «αγνοούμενο» θείο του Στέλιο Ορφανίδη…
Η Μαρία και ολόκληρη η οικογένεια της είχαν περάσει πολύ δύσκολα τους τελευταίους μήνες – έχασαν το γιο τους Στέλιο σε νεαρή ηλικία και μετά ειδοποιήθηκαν ότι τα οστά του αδελφού της Στέλιου είχαν βρεθεί στη Βώνη… Πήγαν στο εργαστήριο για να δουν τα οστά του αγαπημένου της αδελφού, προσπαθούσαν να παρηγορήσουν τη γυναίκα του Ξένια και την κόρη του Παντελίτσα… Ποιος θα μας παρηγορήσει εμάς αγαπητή μου Μαρία, που έχουμε χάσει τόσο πολλούς από τις κοινότητες μας; Ποιος θα θεραπεύσει τις καρδιές μας;… Σίγουρα όχι εκείνοι που μιλούν για περισσότερη ένταση και περισσότερη σύγκρουση… Σίγουρα όχι εκείνοι που μιλούν μόνο για λεφτά, μόνο για φυσικό αέριο, μόνο για «άμυνα», μόνο για «ιδιοκτησίες», αλλά ποτέ δεν μιλούν για τις ραγισμένες μας καρδιές, για τον πόνο μας, την ταλαιπωρία μας, με ανθρώπινο τρόπο… Νοιάζονται άραγε αγαπητή μου Μαρία, για το ότι η μητέρα και ο πατέρας σου και η αδελφή σου είναι ακόμα «αγνοούμενοι» από την Κυθρέα; Χάνουν άραγε καθόλου τον ύπνο τους το βράδυ καθώς τους σκέφτονται; Όλοι εκείνοι που είναι στην «εξουσία» που κάνουν συμφωνίες και πουλούν αυτό ή εκείνο το κομμάτι της χώρας μας, όλοι εκείνοι που αγαπούν τους διαδρόμους της «εξουσίας» και που κάνουν περιηγήσεις στο Βαρώσι για να προσπαθήσουν να προκαλέσουν περισσότερο μίσος και περισσότερο πόνο και που προσπαθούν να πυροδοτήσουν και να κτίσουν άλλους πιο ψηλούς τοίχους μεταξύ των κοινοτήτων μας… Χάνουν άραγε τον ύπνο τους τη νύχτα για τους «αγνοουμένους» των κοινοτήτων μας;
Ήρθα στη κηδεία του Στέλιου Ορφανίδη μαζί με τη Sevilay Berk που και αυτή έχει χάσει τη μητέρα και τον πατέρα της όταν ήταν μόλις 17 χρονών και είχε πολλά αδέλφια που έμειναν πίσω… Έπρεπε να γίνει για αυτά και μητέρα και πατέρας, έπρεπε να τα φροντίζει, ένα 17χρονο κορίτσι… Ο σύζυγος της Mustafa Berk είναι επίσης εδώ… Ο σύζυγος μου, ο σύντροφος της καρδιάς μου Zeki Erkut είναι επίσης εδώ… Είμαστε μαζί με τον Χρίστο Ευθυμίου, του οποίου ο αδελφός στάλθηκε για να σφαγιαστεί σε πολύ νεαρή ηλικία, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η διαίρεση αυτής της γης… Ο Μιχάλης Γιάγκου Σάββα είναι εδώ, του οποίου ο αδελφός σκοτώθηκε για τον ίδιο λόγο: για να διαιρεθεί το νησί… Η απόφαση των «μεγάλων δυνάμεων» που για αιώνες παίζουν παιγνίδια σε αυτή τη γη και χρησιμοποιούν τους «τοπικούς συνεργάτες» και από τις δύο κοινότητες για να επιτύχουν αυτή την διαίρεση…
Είμαστε μαζί με την Χριστίνα Παύλου Σολωμή Πατσιά που είχε αφήσει τη μητέρα της στο σπίτι στη Λεμεσό και ήρθε εδώ – αγκαλιαστήκαμε, προσπαθώντας να μοιραστούμε αυτόν τον πόνο… Η μητέρα της Χριστίνας χειροτερεύει όλο και περισσότερο ψυχολογικά – μετά από όλα τα τραύματα που έχει περάσει, έχοντας χάσει το γιο της και το σύζυγο της, έχοντας γίνει πρόσφυγας στη ίδια της τη χώρα, έχοντας χάσει όλη της τη γη, το σπίτι της, την περιουσία της, αναγκασμένη να ξεκινήσει από το τίποτα και να κρατηθεί στη ζωή με την ελπίδα ότι θα «επιστρέψουν», αγοράζοντας ακόμα και ένα σπίτι για τον «αγνοούμενο» γιο της για να έχει ένα μέρος να ζει σε περίπτωση που επιστρέψει… Όλα αυτά την κατέστρεψαν και τώρα έχοντας θάψει το σύζυγο της και το γιο της, των οποίων τα οστά βρέθηκαν σε ένα μαζικό τάφο στη Γαλάτεια, έχει χάσει την κατεύθυνση για το πως να επιβιώσει σε αυτή τη γη ή αν θα επιβιώσει ή όχι… Με τη Χριστίνα, με ραγισμένη καρδιά, με δάκρυα στα μάτια, αγκαλιαζόμαστε για να τα μοιραστούμε όλα αυτά…
Τον Οκτώβριο περισσότερες κηδείες… Θα πάμε στη Μαράθα για να θάψουμε 19 Τουρκοκύπριους «αγνοούμενους»… Ανήκουν στην ομάδα των 126 γυναικών και παιδιών και ηλικιωμένων αντρών και ηλικιωμένων γυναικών που είχαν εκτελεστεί από την ΕΟΚΑ Β και θάφτηκαν σε μαζικούς τάφους… Η Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων έχει κάνει εκταφές στη Μαράθα και τα οστά έχουν ταυτοποιηθεί – πέρσι θάψαμε ομάδες γυναικών και παιδιών… Και η ΔΕΑ θα συνεχίσει να σκάβει το μαζικό τάφο στην Αλόα… Περισσότερες κηδείες, περισσότερος πόνος, περισσότερη απόδειξη για το τι έχει κάνει ο πόλεμος σε αυτή τη χώρα… Περισσότερη απόδειξη σε εκείνους που προσποιούνται ότι δεν βλέπουν και δεν ακούνε το πως καταστρέφονται ανθρώπινες ζωές όσο δημιουργείται ένταση και μίσος…
Θα πάμε στη Μαράθα για να τους θάψουμε ξανά, τα λόγια μας θα γίνουν αγκάθια στο λαιμό μας, τα λόγια θα γίνουν πέτρες στο στομάχι μας και τα δάκρια μας θα ρέουν σαν ποταμοί… Εκείνοι που δεν νιώθουν τόσο βαρύ πόνο πρέπει τώρα να σιωπήσουν! Φτάνει πια! Αρκετά! Απλά σιωπήστε!
Φτάνει πια, τόσα νεκρά σώματα, τόσες αναμνήσεις, τόσοι φόβοι, τόσα βασανιστήρια και τόσος πολύς πόνος!
Φτάνει πια!
Θέλουμε να ζούμε ειρηνικά σε αυτή τη γη. Θέλουμε ειρήνη… Δεν θέλουμε μάχες, ένταση, εκδίκηση και μίσος… Δεν θέλουμε η ζωή των παιδιών μας και των συγγενών μας να θυσιαστεί για τα μικροσυμφέροντα μερικών…Θέλουμε να είμαστε μέρος της ανθρωπότητας όπου το διεθνές δίκαιο θα εφαρμόζεται πραγματικά, χωρίς «προσωρινές» ρήτρες… Δεν θέλουμε τα παιδιά μας να ζουν με φόβο, καχυποψίες και αβεβαιότητες – θέλουμε ειρηνική ζωή για αυτά…
Θέλουμε τα παιδιά μας να κοιτάζουν το φεγγάρι και τα αστέρια, να ζουν κάτω από το γαλάζιο ουρανό, να απολαμβάνουν την τουρκουάζ θάλασσα και τον λαμπερό ήλιο και να ονειρεύονται ένα όμορφο μέλλον…
Φτάνει πια!
Σε πόσες κηδείες «αγνοουμένων» έχω παραστεί… Πόσες κηδείες, πόσοι θάνατοι, πόσοι τάφοι…
Πόσων «αγνοουμένων» τα οστά έχω δει να τα βγάζουν από πόσα πηγάδια… Πόσα δάκρυα συγγενών έχουν πνίξει την καρδιά μου… Φτάνει πια!
Φτάνει πια!
Εκείνοι που δεν έχουν ανοίξει ένα τάφο και έθαψαν εκεί τους αγαπημένους τους δεν τα νιώθουν αυτά, φτάνει πια!
Εκείνοι που δεν νιώθουν το βαθύ σκοτάδι στις καρδιές εκείνων που περιμένουν τους αγαπημένους τους να επιστρέψουν, ας σιωπήσουν και να μην μιλούν πια!

Photos:
1. Η Μαρία Γεωργιάδου, η Παντελίτσα και η Ξένια Ορφανίδου δέχονται συλλυπητήρια στην κηδεία του αγαπημένου τους Στέλιου
2. Τα οστά του Στέλιου Ορφανίδη ανευρέθηκαν στη Βώνη


(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 6th of October, 2019 – Sunday. Similar article was published in Turkish in the YENIDUZEN newspaper on the 6th of September 2019 and here is the link:

http://www.yeniduzen.com/artik-yeter-14421yy.htm