Monday, October 14, 2019

The story of Eleni-Suzan...

The story of Eleni-Suzan...

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

I travel through time, thinking of Eleni, desperately trying to conceptualize what sort of person she was, whether she was short or tall, beautiful or ordinary, chubby or slim, dark or blonde... Days pass by and I carry Eleni in my mind and in my heart, thinking of her tragic fate, trying to find clues to what might have happened and why... Throughout the history of Cyprus, there have always been intermarriages but Eleni had to pay a high price... Why? I continue to speak with people and try to find out who might remember her, trying to find out as much information as possible...
In Ahmet An's book, a researcher and writer, (Ahmet An: Kıbrıs'ın yetiştiği değerler 2. S, 188 - The valuable people raised by Cyprus), I find out that Eleni was the daughter of Chrisostomos Kumis, she had been born on the 1st of April in 1910 and her family was from Trikomo. From a friend who's from Famagusta, I find out that she had had a sister, Despinou who was also married to a Turkish Cypriot, just like Eleni – my friend from Famagusta remembers Despinou whose husband was Kemal – Mr. Kemal was the director of railways and held a very high position in those times... I find out that Eleni and Despinou had had another sister called Panayota, who lived in Varosha...
Eleni would fall in love with Mehmet Huseyin Djon (`Con` in Turkish) but his family would not approve so he would leave his home and start living together with Eleni... Later on he would go to London to work but would return and then make peace with his family, again living together with Eleni... Mehmet Con, together with his father Huseyin Remzi, would start producing the famous coffee of Turkish Cypriots called `Con`... Their shop would be in Nicosia, just next to Halkin Sesi newspaper whose owner was Dr. Fazil Kuchuk who would be the Vice-President of the Republic of Cyprus. In 1956 in October, together with Suheyla Kuchuk, the wife of Dr. Kuchuk, Eleni would go to the Cypriot Mufti, Mr. Dana, in order to change her religion from Orthodox Christian to Islam and her name from Eleni to Suzan. The Mufti would give an advertisement in Halkin Sesi, announcing that the daughter of Chrisostomos Kumis from Trikomo, Eleni, has changed her religion and her name... Eleni, now called Suzan would marry Mehmet Huseyin Con and they would live in the Koshkluchiftlik area of Nicosia... Close by would be the bakery of Kurtumbellis family...
In the `Con Coffee`, an Armenian called Agop would be director – he would speak Turkish with Turkish Cypriots and Greek with Greek Cypriots and both the British, Turkish Cypriots and Greek Cypriots would buy the `Con Coffee`... According to the researcher-writer Ahmet An, Agop would work there until 1960...
When the inter-communal fighting would begin at the end of December 1963, Eleni would start getting threats and Mehmet Con would take her to Neapolis to stay with his sister Meserret... But Neapolis would come under attack and all Turkish Cypriots living in Neapolis would leave and would go inside the walled city of Nicosia in order to take refuge... So Mehmet Con's sister with her family would also leave her house and they would come back to stay at his house in Koskluchiftlik...
During this period, that is in January 1964, one night Turkish Cypriot soldiers would come to their house, would knock on the door and ask for Eleni. They would say `We will take her to ask her some questions...` and despite her husband's protest they would take her and leave... Her husband, Mehmet Con would go searching for her next day and then the following day and then the following days... He would search desperately, going in different military camps, asking for information about Eleni... No one would say anything: Eleni, his dear wife would become a `missing person` since that night in January 1964... He would leave Cyprus to go to live in London... His nephew Metin Shadi would tell his story to me:
`He had such a broken heart, my uncle... He had been so disgruntled and so disappointed with Cyprus that he did not want to live here... He would live in London, thinking of his dear Eleni and what had happened to her... Years later, he would come back to Cyprus and continue to work and just before he would die in 1979, he split the `Con Coffee` between the children of his brothers... My uncle died with a broken heart because of what happened to his wife Eleni...`
I would write the tragic story of Eleni some years ago, not understanding why she had been killed since there had been many other Greek Cypriot women who had been married to Turkish Cypriots and nothing had happened to them... I would find advertisements in the newspapers of 1958, announcing that Greek Cypriot women have accepted Islam and changed their names – Spiridona, the daughter of Costas Panay' from Omorphita would become Ismet on the 27th of August 1957, Polixeni, the daughter of Ioanni would become Emine in June 58, Anna Andreou from Famagusta would become Ayshe Ibrahim and many others like that... So why Eleni would become `missing` among all those who had no such tragic fate?
The answer would appear to come a few weeks ago when I would meet a Turkish Cypriot reader...
He would tell me that after taking Eleni from her house, they had taken her to the bakery, close to her house and he had heard that they had killed her in the bakery... Was she buried somewhere there or taken elsewhere?
My reader says, `There had been rumours that she had been killed in the bakery. Was she buried somewhere around the bakery or was her body taken elsewhere? That's for you to investigate... All we heard was that she had been taken to the bakery...`
I would discover that this would be the same bakery of the Kurtumbellis family where three Greek Cypriots had been killed in December 1963... Back in 2007, with the help of my friend Nouritsa Nadjarian, I had met the daughter of Kurtumbellis, Kriti who had told me the story of the bakery...
Charalambos Kurtumbellis had died in 1959 and his wife Evrou would continue to run the bakery in Koskluchiftlik in Nicosia... On the 23rd of December 1963, armed Turkish Cypriot thugs would attack the bakery, killing the mother of Evrou, an old woman from Paphos, from the village Inya... Evrou's mother Katerina had come from Paphos to Nicosia because of Christmas to see her daughter and help her in the bakery... They would also kill two workers in the bakery, Andreas and Charalambos... This would be the time when Armenians and Greek Cypriots living in this area of Nicosia would be pushed to leave... Those would be days of the partition of Nicosia, Greek Cypriots and Turkish Cypriots would be pushed to leave the joint neighbourhoods so that the gradual separation of the two main communities of the island would be furthered... This process that already started in 1956 would continue dramatically in 1963-64 and would be completed in 1974, wiping out any mixed life on the island...
Through enquiries, I realize that Mehmet and Eleni-Suzan Con's house had been just round the corner from the bakery... I start calling the nieces of Mehmet Con, asking what they had heard about Eleni...
One of the relatives of Mehmet Con explains to me her theory of why Eleni had been killed:
`This is just an assumption but I sense that she must have witnessed the murders at the bakery... She must have seen what had happened... That's why she was being threatened and finally killed` she says...
This seems logical since other Greek Cypriot women married to Turkish Cypriots had no such fate in 1963 as Eleni did... If she saw who had killed Katerina, Andreas and Charalambos, she had become a living `threat` to the killers... So she had to be silenced...
What about a photograph of Eleni?
All the nieces and nephews of Mehmet Con say they don't have any pictures...
I even call Suheyla Kuchuk, the wife of Dr. Kuchuk... She had known Eleni well...
`She was a kind woman and got along well with her neighbours` she says, `but I don't have any pictures of her...`
Not even a single photograph of Eleni has remained... And no one is actively searching for her...
I will continue to try to find out where she might have been buried even though no one might claim her remains even if we find them...
Eleni-Suzan had no children... Her sister Despinou, married to Kemal also did not have children... Perhaps I can find some Greek Cypriot relatives of her who might at least have a photo of her...
But with or without a photograph, her story has been engraved in my heart and will remain with me forever...

25.2.2012

(*) Published in the POLITIS newspaper on the 4th of March 2012…

And the story continues:

http://sevgululudag.blogspot.com/2016/06/the-story-of-eleni-continues.html

http://sevgululudag.blogspot.com/2016/06/blog-post.html

Photo: Despinou on the right, Eleni on the left…

Sunday, October 6, 2019

“How the Turkish Cypriots of Paphos helped Makarios supporters and the Left against Junta during the coup…”

"How the Turkish Cypriots of Paphos helped Makarios supporters and the Left against Junta during the coup…"

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

Our good friend from Paphos, researcher and author Ulus Irkad sheds light on something not many people know: How the Turkish Cypriots of Paphos had helped the Makarios supporters and the Left against Junta, during the coup… Today I want to share what he wrote about this… Here is what Ulus Irkad says:
"Today I would like to tell the Turkish Cypriots and Greek Cypriots a few things that they would not find in any books of history: That we had saved the life of Makarios…
After the coup of the 15th of July 1974, on the 16h of July, I was called to the military post and I was 16 years old. I served at the Paphos Mosque Area with an English made automatic Sten gun in my hand until the 17th of July 1974.
During the coup, the units of the Greek Cypriot National Guard and EOKA B were fighting in the streets of Paphos. The units of Makarios and the left that they had formed… There were resistance at various places. I will never forget that as the Junta Units and their supporters attacked Limassol, a group of Makarios supporters and some left wing Paphidians had got on a truck to go as support to Limassol and they would be ambushed at Kolossi and most of them would be killed.
Since the Makarios supporters and the left were the victim, I will say openly that both myself and my friends were feeling sympathy towards them. The youngsters who were the two kids of our neighbour from Vretcha who used to work as construction workers in the Greek Cypriot side had come home in fear – they had witnessed to the killing of two policemen by EOKA-B and I would never forget how worried they were.
Our house was just on the border and in those days it had been turned into a military unit for the Turkish Cypriot fighters and close to our street, I will never forget the screams of a woman whose young son was shot and killed by some Greek soldiers.
Makarios had escaped the coup and had took refuge in Paphos… In those days I remember the following broadcast from a radio transmitting from Chloraka until the 17th of July around noon:
-Ime Makarios, ime zondanos, ohi inenekros… (Meaning this is Makarios, I am not dead, I am alive…)
I remember the last broadcast from this radio on the 17th of July in Arabic like this:
-Yahya Guprus, yahya Demokradiyedde Milliyedde Guprus.
And this was the last announcement. I will not forget that the assault boat called "Leventis" would bomb this radio station and silence it. It may be the same day or a day earlier, I think the same assault boat would be bombing the units in the Paphos Castle and they would exchange fire… One of my friends who was on top of the Ebubekir Mosque would call down to one of our police friends and say "Hey! One of the artillery just fell down in your garden and your garden is burning" and this friend would be worried since his father had gone towards that garden… Their orchards were in Ktima Paphos (Dip Baf) in 1963, where the Paphos Airport is now…
Again, after the Pirate Radio had stopped its transmissions, with the permission of the Turkish Cypriot Military Command (Sancaktarlik) of Paphos, Makarios would pass over us with two English helicopters towards the sea and from there would fly to the Akrotiri British Military Bases. The clear and exact order of the "Sancaktarlik" (The Turkish Cypriot Military Command) in Paphos was that there would be no firing at the helicopter of Makarios and we had protected Makarios in this way against the fascist Junta.
When the civil war began among Greek Cypriots in the area called Mavrali (this area had been occupied in 1964 and 9 Turkish Cypriots had been killed) two Greek Cypriot policemen became trapped there and again with the orders of the Turkish Cypriot Military Command of Paphos (Sancaktarlik) some of our Turkish Cypriot friends would bring food to these policemen. I personally saw Aygun Necip and Arif Ruso (who would later be killed in the war and become a martyr) bringing food to these policemen. I want the young generations to know these… During the war, our sympathy was towards the Makarios and the Left in general and we supported them against the Junta. This was the general trend among Turkish Cypriots in Paphos. And we were ordered to be kind to those leftists and Makarios supporters when they would seek shelter in Paphos. It was as though the Makarios supporters and the leftists were on our side and this was the general trend. I will say it even more openly… During the civil war, we heard that the owner of a farm from Paphos who was a supporter of Makarios would go on the hills and there was this feeling that if the civil war continued like that, we would be with him…
When the civil war was continuing and we were digging trenches near the water depot of Lazana Front, an older acquaintance who is not alive now but whose son is a close friend of mine was saying "Let NATO come and let it partition Cyprus so that we can rest" and I had found what he was saying very interesting. I remember as a 17-year-old of being against such a view. As we deepened the trenches at the Lazana Front, I would witness the strong resistance of the Makarios supporters of Chloraka against the Junta Units as they were entering Chloraka.
After taking over the Mavrali Area, on the 20th of July I remember the Turkish Cypriot Military Command (Sancaktar) of Paphos upon seeing us kids in military positions that he would start crying and that we would surround the Greek Cypriot policemen as brothers and as friends and we would tell them that we would not do anything to them, that we would give them to the UN soldiers and I remember the Greek Cypriot policemen embracing us after we said these…
I saw one of these police friends in Pyla and we would embrace each other just as we had done years ago on that day… (His name was Glafcos, on my last visit to Paphos, I learned that he died, may he rest in peace I say…) And on the 22nd of July 1974 as Paphos fell, an EOKA guy would point a gun at me and he would prevent that and show that he knew me… He too had saved my life.
On the 20th of July 1974, inside the Mavrali stream I was with the late Mustafa Tarkush, we were putting some canvas cloth so that the airplanes would see and not far from us at that moment thousands of Greek Cypriot militia and soldiers were at the Melano… The Commander Osman Karshili was looking to find some volunteer people to carry three shells of artillery to go together with our friend Arif Ruso. The place they would be sent was an extremely dangerous area – it would be certain death going there. I knew that because my father always showed me this area… When the commander asked, no one volunteered so he had to throw a coin for heads and tails and a friend called the English Doghan (since his looks were like English) had to go and he would lose couple of fingers and Arif Ruso who was using the artillery, would lose his life… Most of us were very young kids and we struggled until the last moment so that the Junta supporters would not take over Paphos. But the truth was this: They had long ago given up Paphos, those who had made the partition plan, had planned it that way. I wish that from the very beginning we would have had known all of this consciously and so that we would not go through so much pain as the two communities. From now on as both communities, we should be careful not to fall into the same mistakes again…
As it became clear on the night of the 20th of July that Paphos would fall the following day, my late uncle Omer Ayral would come home and cry – he had been the founding director of the Gazi Baf Radio since 1965 and he had broken all the equipment and had come home in sadness, crying… I will never forget that…
I also remember this very clearly: My late father had come home briefly before the war began and would show me units of ELDIK who were landing and said to me, "They too have humans inside them… No human being is born guilty when he or she is born… Be careful but don't be cruel…"
War is a terrible thing… Young people dying is a bad fate… After 45 years, the point I have come to is this: Now is the time for peace, time to embrace, time to talk, time to draw lessons so mistakes will never be made again, time to make empathy… I say peace now, immediately…
In memory of all our people whom we lost in July and August with respect…"



"Two friends we lost in the area of Mavrali in Paphos: Arif Ruso and Ihsan Kilich…"

Ulus Irkad remembers two of his friends whom he lost during the war in 1974 in the area of Mavrali in Paphos… He says:
"On the 20th of July 1974, in the Mavrali area of Paphos we lost two of our friends… One of them is Arif Ruso. He was going to the frontline with an artillery. We had a draw and the person who went with him also lost some of his fingers… The other friend was Ihsan Kilich… He had come from England to see his wife and his three-year-old son. Due to the war, he ran to the military posts… Just before the war, I had said to him, "Today you look very handsome…" And he had replied "I am always handsome…" That was it… A few hours later he would be shot… And unfortunately where his father fell in 1964 and died, he too died in the same place as his father in 1974… We were together with both until their last moments… May they rest in peace… May there be no war again I say…"

Photo: When Greek Cypriots and Turkish Cypriots of Paphos meet...
(*) Article published in POLITIS newspaper on the 1st of September 2019, Sunday. A similar article was published on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in the YENİDÜZEN newspaper on the 26th of July 2019 and here is the link:

http://www.yeniduzen.com/tek-bir-dilegim-var-tek-bir-kibrisli-cocugun-daha-kardesim-yannis-gibi-kurban-olmasi-14284yy.htm

«Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος…»

«Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος…»

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Ο καλός μας φίλος από την Πάφο, ερευνητής και συγγραφέας Ulus Irkad μας διαφωτίζει για κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί άνθρωποι: Πως οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου βοήθησαν τους υποστηρικτές του Μακαρίου και την Αριστερά έναντι της Χούντας στη διάρκεια του πραξικοπήματος… Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας αυτά που έγραψε για το θέμα… Ο Ulus Irkad λέει:
«Σήμερα θέλω να πω στους Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους μερικά πράγματα που δεν θα βρουν σε κανένα βιβλίο ιστορίας: Ότι είχαμε σώσει τη ζωή του Μακαρίου…
Μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, στις 16 Ιουλίου, κλήθηκα σε στρατιωτική θέση και ήμουν 16 χρονών. Υπηρέτησα στην περιοχή του Τζαμιού Πάφου με ένα Αγγλικό αυτόματο όπλο Sten στο χέρι μου μέχρι τις 17 Ιουλίου 1974.
Στη διάρκεια του πραξικοπήματος, οι μονάδες της Ελληνοκυπριακής Εθνικής Φρουράς και της ΕΟΚΑ Β πολεμούσαν στους δρόμους της Πάφου. Τις μονάδες του Μακαρίου και της αριστεράς που είχαν σχηματίσει… Υπήρχε αντίσταση σε διάφορα μέρη. Ποτέ δεν θα ξεχάσω πως καθώς οι μονάδες της Χούντας και οι υποστηρικτές τους επιτέθηκαν στη Λεμεσό, μια ομάδα υποστηρικτών του Μακαρίου και κάποιοι αριστεροί Παφίτες είχαν μπει σε ένα φορτηγό για να πάνε ως υποστήριξη στη Λεμεσό και τους επιτέθηκαν στο Κολόσσι και οι περισσότεροι από αυτούς σκοτώθηκαν.
Εφόσον οι υποστηρικτές του Μακαρίου και οι αριστεροί ήταν τα θύματα, θα πω ανοικτά ότι τόσο εγώ όσο και οι φίλοι μου νιώθαμε συμπάθεια προς αυτούς. Οι νεαρότεροι, που ήταν τα δύο παιδιά του γείτονα μας από τα Βρέτσια και που εργάζονταν ως οικοδόμοι στην Ελληνοκυπριακή πλευρά, είχαν έρθει στο σπίτι φοβισμένοι – είχαν γίνει αυτόπτες μάρτυρες στη δολοφονία δύο αστυνομικών από την ΕΟΚΑ Β και ποτέ δεν θα ξεχάσω την ανησυχία τους.
Το σπίτι μας ήταν ακριβώς το σύνορο και εκείνες τις μέρες είχε μετατραπεί σε στρατιωτική μονάδα για τους Τουρκοκύπριους αγωνιστές και κοντά στο δρόμο μας, ποτέ δεν θα ξεχάσω τις φωνές μιας γυναίκας της οποίας ο γιος πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από κάποιους Έλληνες στρατιώτες.
Ο Μακάριος είχε διαφύγει από το πραξικόπημα και βρήκε καταφύγιο στην Πάφο… Εκείνες τις μέρες θυμούμαι την ακόλουθη εκπομπή από ένα ράδιο που μετέδιδε από την Χλώρακα μέχρι τις 17 Ιουλίου γύρω στο μεσημέρι:
-Είμαι ο Μακάριος, είμαι ζωντανός, δεν είμαι νεκρός…
Θυμούμαι την τελευταία εκπομπή από αυτό το ράδιο στις 17 Ιουλίου στα αραβικά κάπως έτσι:
-Yahya Guprus, yahya Demokradiyedde Milliyedde Guprus.
Και αυτή ήταν η τελευταία ανακοίνωση. Ποτέ δεν θα ξεχάσω το επιθετικό σκάφος «Λεβέντης» που βομβάρδισε αυτόν τον ραδιοφωνικό σταθμό και τον αποσιώπησε. Μπορεί να ήταν την ίδια μέρα ή μια μέρα νωρίτερα, νομίζω το ίδιο επιθετικό σκάφος βομβάρδισε τις μονάδες στο Κάστρο της Πάφου και αντάλλαξαν πυρά… Ένας φίλος μου που ήταν στην οροφή του Τζαμιού Ebubekir φώναξε κάτω σε ένα από τους αστυνομικούς φίλους μας «Έϊ! Ένα πυροβόλο μόλις έπεσε στον κήπο σας και ο κήπος σας καίγεται» και αυτός ο φίλος ανησυχούσε αφού ο πατέρας του είχε πάει προς εκείνο τον κήπο… Τα περβόλια τους το 1963 ήταν στο Κτήμα της Πάφου (Dip Baf), εκεί που τώρα βρίσκεται το Αεροδρόμιο Πάφου…
Και πάλι, μετά που ο Πειρατικός Ραδιοφωνικός Σταθμός σταμάτησε τις εκπομπές του, με την άδεια της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktarlik) ο Μακάριος πέρασε από πάνω μας με δύο Αγγλικά ελικόπτερα προς τη θάλασσα και από εκεί προς τις Βρετανικές Στρατιωτικές Βάσεις Ακρωτηρίου. Η σαφής και ακριβής διαταγή του Sancaktarlik (η Τουρκοκυπριακή Στρατιωτική Διοίκηση) στην Πάφο ήταν ότι δεν θα υπήρχαν πυρά προς το ελικόπτερο του Μακαρίου και είχαμε προστατεύσει με αυτό τον τρόπο τον Μακάριο από την φασιστική Χούντα.
Όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Ελληνοκυπρίων στην περιοχή που ονομάζεται Μαυραλή (η περιοχή αυτή είχε καταληφθεί το 1964 και είχαν σκοτωθεί 9 Τουρκοκύπριοι), δύο Ελληνοκύπριοι αστυνομικοί παγιδεύτηκαν εκεί και ξανά, με τις διαταγές της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktarlik) κάποιοι από τους Τουρκοκύπριους φίλους μας έφεραν φαγητό σε αυτούς τους αστυνομικούς. Εγώ προσωπικά είδα τους Aygun Necip και Arif Ruso (που αργότερα σκοτώθηκαν στον πόλεμο και έγιναν μάρτυρες) να φέρνουν φαγητό σε αυτούς τους αστυνομικούς. Θέλω οι νεότερες γενιές να τα γνωρίζουν αυτά… Στη διάρκεια του πολέμου, η συμπάθεια μας ήταν προς το Μακάριο και την Αριστερά γενικά και τους υποστηρίζαμε ενάντια στη Χούντα. Αυτή ήταν η γενική τάση ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους στην Πάφο. Και είχαμε διαταγές να είμαστε ευγενικοί σε εκείνους τους αριστερούς και τους υποστηρικτές του Μακαρίου όταν αναζητούσαν καταφύγιο στην Πάφο. Ήταν σαν πως και οι υποστηρικτές του Μακαρίου και οι αριστεροί ήταν στη δική μας πλευρά και αυτή ήταν η γενική τάση. Θα το πω ακόμα πιο ανοικτά… Στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, είχαμε ακούσει ότι ο ιδιοκτήτης μιας φάρμας από την Πάφο που ήταν υποστηρικτής του Μακαρίου πήγε στα βουνά και υπήρχε αυτή η αίσθηση ότι αν συνέχιζε με αυτό τον τρόπο ο εμφύλιος, θα ήμασταν μαζί του…
Όταν συνέχιζε ο εμφύλιος πόλεμος και σκάβαμε χαρακώματα κοντά στην αποθήκη νερού του Μετώπου Λαζάνας, ένας πιο ηλικιωμένος γνωστός που δεν ζει πλέον, αλλά του οποίου ο γιος είναι στενός μου φίλος, έλεγε «Ας έλθει το ΝΑΤΟ και να διαιρέσει την Κύπρο έτσι ώστε να ησυχάσουμε» και βρήκα πολύ ενδιαφέρον αυτό που έλεγε. Θυμούμαι ως 17χρονος ότι ήμουν εναντίον μιας τέτοιας άποψης. Καθώς βαθαίναμε τα χαρακώματα στο Μέτωπο Λαζάνας, έγινα μάρτυρας της ισχυρής αντίστασης των υποστηρικτών του Μακαρίου από τη Χλώρακα ενάντια στις μονάδες της Χούντας καθώς έμπαιναν στη Χλώρακα.
Μετά την κατάληψη της περιοχής Μαυράλη, στις 20 Ιουλίου, θυμούμαι τον Διοικητή της Τουρκοκυπριακής Στρατιωτικής Διοίκησης Πάφου (Sancaktar) μόλις μας είδε εμάς τα παιδιά σε στρατιωτικές θέσεις άρχισε να κλαίει και περικυκλώσαμε τους Ελληνοκύπριους αστυνομικούς ως αδελφοί και φίλοι και τους είπαμε ότι δεν θα τους κάναμε τίποτε, ότι θα τους παραδίδαμε στους στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών και θυμούμαι τους Ελληνοκύπριους αστυνομικούς που μας αγκάλιασαν μετά που τα είπαμε αυτά…
Είδα ένα από αυτούς τους αστυνομικούς φίλους στην Πύλα και αγκαλιαστήκαμε ακριβώς όπως είχαμε κάνει πριν χρόνια, εκείνη τη μέρα… (Το όνομα του είναι Γλαύκος, και στην τελευταία μου επίσκεψη στην Πάφο έμαθα ότι είχε πεθάνει, ας αναπαυτεί εν ειρήνη…) Και στις 22 Ιουλίου 1974 καθώς έπεφτε η Πάφος, ένας άντρας της ΕΟΚΑ έστρεψε το όπλο του πάνω μου και αυτός τον σταμάτησε και έδειξε ότι με ήξερε… Και αυτός μου είχε σώσει τη ζωή.
Στις 20 Ιουλίου 1974, ήμουν μέσα το ποτάμι Μαυραλή μαζί με τον μακαρίτη Mustafa Tarkush και βάζαμε ύφασμα από καμβά έτσι ώστε να το δουν τα αεροπλάνα και εκείνη τη στιγμή χιλιάδες Ελληνοκύπριοι πολιτοφύλακες και στρατιώτες ήταν στο Μελανό, όχι πολύ μακριά από εμάς… Ο Διοικητής Osman Karshili έψαχνε να βρει κάποιους εθελοντές για να μεταφέρουν τρία βλήματα πυροβόλου για να πάνε μαζί με το φίλο μας Arif Ruso. Το μέρος στο οποίο τους έστειλαν ήταν μια εξαιρετικά επικίνδυνη περιοχή – το να πας εκεί ήταν σίγουρος θάνατος. Το ήξερα αυτό επειδή ο πατέρας μου πάντοτε μου έδειχνε αυτή την περιοχή… Όταν ζήτησε ο διοικητής κανένας δεν προθυμοποιήθηκε έτσι έπρεπε να βάλει κλήρο και ένας φίλος που λεγόταν ο Άγγλος Doghan (επειδή έμοιαζε με Άγγλο) έπρεπε να πάει και έχασε μερικά δάκτυλα και ο Arif Ruso που χειριζόταν το πυροβόλο έχασε τη ζωή του… Οι περισσότεροι μας ήμασταν πολύ νεαρά παιδιά και αγωνιζόμασταν μέχρι το τελευταίο λεπτό έτσι ώστε οι υποστηρικτές της Χούντας να μην καταλάβουν την Πάφο. Όμως η αλήθεια ήταν αυτή: Είχαν εγκαταλείψει την Πάφο από καιρό, εκείνοι που είχαν κάνει το σχέδιο διαίρεσης το είχαν σχεδιάσει έτσι. Μακάρι να τα ξέραμε συνειδητά όλα αυτά από την αρχή και έτσι να μην περάσουμε τόσο πολύ πόνο ως οι δύο κοινότητες. Από εδώ και μπρος ως οι δύο κοινότητες, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί να μην κάνουμε ξανά τα ίδια λάθη…
Καθώς έγινε ξεκάθαρο τη νύκτα της 20ης Ιουλίου, ότι η Πάφος θα έπεφτε την επόμενη μέρα, ο μακαρίτης θείος μου Omer Ayral ήρθε στο σπίτι και έκλαιγε – ήταν ο ιδρυτής διευθυντής του Ραδιοφώνου Gazi Baf από το 1965 και είχε σπάσει όλο τον εξοπλισμό και είχε έρθει στο σπίτι στενοχωρημένος κλαίγοντας… Δεν θα το ξεχάσω ποτέ…
Επίσης θυμούμαι πολύ καθαρά το εξής: Ο μακαρίτης πατέρας μου είχε επιστρέψει σύντομα στο σπίτι πριν να ξεκινήσει ο πόλεμος και μου έδειξε μονάδες της ΕΛΔΥΚ που προσγειώνονταν και μου είπε, «Και αυτοί είναι άνθρωποι… Κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται ένοχος… Πρόσεχε, αλλά να μην είσαι σκληρός…»
Ο πόλεμος είναι φοβερό πράγμα… Είναι κακή μοίρα να πεθαίνουν οι νεαροί… Μετά από 45 χρόνια έχω φτάσει στο εξής σημείο: Τώρα είναι η ώρα για ειρήνη, η ώρα για να αγκαλιαστούμε, η ώρα για να μιλήσουμε, η ώρα να πάρουμε μαθήματα έτσι ώστε να μην ξαναγίνουν λάθη, η ώρα να δείξουμε ενσυναίσθηση… Λέω ειρήνη τώρα, αμέσως…
Με σεβασμό, στην μνήμη όλων των ανθρώπων μας που χάσαμε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο…»


«Δύο φίλοι που χάσαμε στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο: Arif Ruso and Ihsan Kilich…»

Ο Ulus Irkad θυμάται δύο από τους φίλους του που έχασε στον πόλεμο το 1974 στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο… Λέει:
«Στις 20 Ιουλίου 1974, στην περιοχή Μαυραλή στην Πάφο χάσαμε δύο από τους φίλους μας… Ο ένας από αυτούς ήταν ο Arif Ruso. Πήγαινε στην πρώτη γραμμή με ένα πυροβόλο. Τραβήξαμε κλήρο και το άτομο που πήγε μαζί του επίσης έχασε μερικά από τα δάκτυλα του… Ο άλλος φίλος ήταν ο Ihsan Kilich… Είχε έρθει από την Αγγλία για να δει τη γυναίκα του και τον τρίχρονο γιο του. Λόγω του πολέμου, έτρεξε στις στρατιωτικές θέσεις… Ακριβώς πριν από τον πόλεμο του είχα πει, «Σήμερα φαίνεσαι πολύ όμορφος…» Και μου είχε απαντήσει «Πάντοτε είμαι όμορφος…» Αυτό ήταν… Μετά από μερικές ώρες τον πυροβόλησαν… Και δυστυχώς ακριβώς στο ίδιο σημείο που είχε σκοτωθεί ο πατέρας του το 1964, πέθανε και αυτός στο ίδιο σημείο το 1974… Ήμασταν μαζί και με τους δύο μέχρι τις τελευταίες τους στιγμές… Ας αναπαυθούν εν ειρήνη… Μακάρι λέω, να μην υπάρξει πόλεμος ξανά…»

Photo: Συνάντηση των Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων της Πάφου…


(*) Article published in POLITIS newspaper on the 1st of September 2019, Sunday. A similar article was published on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in the YENİDÜZEN newspaper on the 26th of July 2019 and here is the link:

http://www.yeniduzen.com/tek-bir-dilegim-var-tek-bir-kibrisli-cocugun-daha-kardesim-yannis-gibi-kurban-olmasi-14284yy.htm

The tragedy of the families split by the Cyprus conflict…

The tragedy of the families split by the Cyprus conflict…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

The Cyprus conflict beginning at the end of the 1950s, continuing during 1963-64 and escalating to the war of 1974 has split many Cypriot families splitting them, dividing them and cutting off relationships for many years to come… And until the opening of the checkpoints of 2003, many of those Cypriot families could not manage to have contact… Only after the checkpoints would be opened, would some of those families start to come together again…
15 years ago I had written a series of articles based on my investigations in YENIDUZEN newspaper entitled `The missing part of the mosaic`, reflecting some of the stories of such mixed Cypriot families…
I could not write many of those stories since the atmosphere in both communities would treat such subjects as a `taboo` and people were hesitant and were afraid of the reaction they would get if they spoke up…
One such story was from Limassol – a Turkish Cypriot woman had married a Greek Cypriot from Famagusta decades ago… The conditions in those days for getting married forced individuals from both communities to change their name and their religion. Therefore, all traces of their origin would be lost, unless they spoke up and told this… In fact, the marriage of Turkish Cypriots and Greek Cypriots was actually banned by the constitution of the Republic of Cyprus, unless they changed religion and name!
So she had got married with this Greek Cypriot and when I wanted to write about her story, she panicked… She asked me not to write… Her husband was a famous businessman and her son-in-law had no idea that his mother-in-law was in fact a Turkish Cypriot. I respected her decision and did not write her story… I felt sorry for her since she had to pretend that she was someone else, instead of being herself… And had to keep this as a secret… This is the shame of both communities that instead of accommodating this richness of having someone `different` amongst you, that they practically choose to `pretend` that `everyone is the same, it's uniform`… What a ridiculous view! Both communities accept the marriage of Cypriots with people from England, Russia, China, Philippines, USA, Moldova, Bulgaria or you name whatever country, except from our own country and stigmatize them!
One of those stories was from Famagusta again about a Greek Cypriot woman who had got married with a Turkish Cypriot and had to change her name and her religion. Her son was writing very `nationalist` articles and was displaying his deep hatred towards Greek Cypriots. When I had called him and told him that I wanted to write the story of his mother, he asked me not to do this, that he was afraid of the reaction from the community. I would respect his request and did not write the story of his mother. And he continued to swear at the Greek Cypriots in the newspapers. Actually the community he was swearing at and he hated was the community of his own mother…
Each baby coming to this earth has no chance to choose his or her mother, father, the place he or she is born, his or her language, religion, colour or being born as a male or a female… The baby can be born as a blind person or a baby with no hearing and not being able to speak. The baby might be born without the ability to walk or one of her or his legs shorter than the other. A baby can be born out of a Greek Cypriot mother and Turkish Cypriot father, an English father and a Turkish Cypriot or Greek Cypriot mother… These are not the choices of the babies born on this earth… They find themselves in a family and try to stay alive, try to grow up and develop themselves in harmony with whatever community they are born in…
Unfortunately whether they are growing within the Turkish Cypriot or Greek Cypriot community, there is very few children out of such mixed weddings who are peaceful and at peace with themselves. We have such shining examples and unfortunately we cannot write their stories either – because they too are afraid of reaction from their communities… But the most dangerous ones are the ones whose mother is a Greek Cypriot and father a Turkish Cypriot or vice versa but who pose as the biggest nationalists and patriots and who try to `prove` themselves that they are the biggest patriots, against the other community throughout their lives…
One such person was someone I had worked with in a newspaper many decades ago. He was from Famagusta. His mother was Turkish Cypriot and his father was Greek Cypriot. His father had changed his name and religion in order to be able to get married with his mother. I was working with him at the beginning of the 1980s, so that must be around 40 years ago…
This person from the very beginning till the very end would take the stand of `the biggest patriot` - with his articles he would see the Greek Cypriot community as `his enemy` and he would resist and would be against any sort of bicommunal activity.
But many years later by a coincidence, I would find out that he was meeting his Greek Cypriot relatives secretly and systematically long before the checkpoints were opened! In those years, the United Nations were getting together the split families due to the Cyprus conflict at the Ledra Palace Hotel, regularly. And this `ultra-patriot` was going to the Ledra Palace Hotel and meeting his Greek Cypriot family and upon return he would continue to swear at the Greek Cypriots in the newspapers and his statements as though nothing had happened.
There is even a more sad story about such children… In a story I found out, there was this Turkish Cypriot family from a village when they chose to change religion and name and be part of the Greek Cypriot community. One member of this family had turned out to be a `big patriot` and even volunteered to be a `sniper` in a group who were taking an active part in the kidnapping and killing of some Turkish Cypriots during the 1963-64 conflict. Did he, himself pull the trigger or would he simply watch as the trigger was pulled by some Greek Cypriots in this group?
All of this shows us what sort of huge traumas there are and what sort of huge taboos on this island and how the conflict itself steals the humanity of our people and turns them into something else under the guise of `patriotism` and `nationalism`…
There is another very sad story of a family whose mother was a Turkish Cypriot and father was a Greek Cypriot. They were living in a village in Mesaoria. Their mother had been married to a Turkish Cypriot and then fell in love with a Greek Cypriot and had a divorce and married the Greek Cypriot. She moved to a village with him where only the Greek Cypriots were living. The Turkish Cypriots had left the village during the conflict of 1963… They would have more than 5 or 6 kids…
In 1974 when some Turkish Cypriots entered this village, they would take her for a Greek Cypriot and they would kill her… And she would lay on her bed full of blood… Her children had turned out to be supporters of EOKA-B… Such a state of mind looks suicidal and this woman is still `missing` as far as I know. Neither the Greek Cypriots, nor the Turkish Cypriots bothered to put her on the `official` List of Missing Persons… As an unregistered `missing person`, her bones are fading somewhere in the soil in the Mesaoria…
But there are stories that warm one's heart, stories that despite taboos and the conflict and the partition and lack of opportunities, where strong family ties have survived…
One of the most striking stories of all times in Cyprus is that of the Ahmediyes. The Ahmediye or Ahmet family was from Agia Marina, it was a mixed family of Turkish Cypriots and Maronite Cypriots. In 1963-64 the Turkish Cypriots of Agia Marina had to flee the village… And in 1974, the Cypriot Maronites had to flee… The Ahmediyes were a mixed family: Some of those born out of the marriage of the Turkish Cypriots and Maronite Cypriots remained in the northern and some in the southern part of our island. As soon as the checkpoints opened in 2003, the Ahmediyes found each other and were never divided again… They would meet cousins whom they had never met before…
From time to time, I get some requests from Cypriots (both Turkish Cypriots and Greek Cypriots) to try to help them to find the traces of their relatives who stayed in the southern or northern part of our island. Actually this is very difficult since even if you try to find their traces, sometimes the children of those relatives do not want their parents to have ties with the other side, due to the pressures from their own communities.
One such thing happened recently – a request came to me from a Greek Cypriot who was looking for his relatives from Muttayaga. A young journalist from SIM TV, Mustafa Bafli asked me to help him.
There was this Turkish Cypriot woman called C. who fell in love with a Greek Cypriot who came to the village to sell vegetables. She would go with him and change her name and her religion and get married with him. She would be called Amalia… They would get married and they would have a son called G.
G. would grow up not knowing that in fact his mother was a Turkish Cypriot. Only after his mother died, he would find a diary in her chest and he would learn that she had been a Turkish Cypriot… And he would try to find his relatives from the village Muttayaga.
So I had names, I had details. I would speak to many Turkish Cypriots from Muttayaga but no one would accept this connection, some claimed that their mothers did not remember no such thing, and some said "I don't know"… In the end I realized that some people from Muttayaga was approaching this issue with either great fear or with great indifference… So we could not help him yet… But still I have not lost hope since humans are sometimes full of surprises… Some people may approach the issue of split families with fear or with indifference, but some might feel the importance of getting people together and might embrace G. and help him to connect with his Turkish Cypriot relatives…

4.8.2019


(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 8th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Η τραγωδία των οικογενειών που χωρίστηκαν από τη σύγκρουση στην Κύπρο…

Η τραγωδία των οικογενειών που χωρίστηκαν από τη σύγκρουση στην Κύπρο…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Η σύγκρουση στην Κύπρο που ξεκίνησε στο τέλος της δεκαετίας του '50, συνέχισε το 1963-64 και κλιμακώθηκε στον πόλεμο του 1974, έχει χωρίσει πολλές οικογένειες Κυπρίων, χωρίζοντας τους, διαιρώντας τους και αποκόβοντας σχέσεις για πολλά χρόνια… Και μέχρι τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων το 2003, πολλές από αυτές τις οικογένειες Κυπρίων δεν κατάφερναν να έχουν επαφή… Μόνο μετά τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, κάποιες από εκείνες τις οικογένειες άρχισαν να έρχονται ξανά μαζί…
Πριν από 15 χρόνια είχα γράψει μια σειρά από άρθρα στην εφημερίδα YENIDUZEN με τίτλο «Το χαμένο κομμάτι του ψηφιδωτού», τα οποία ήταν βασισμένα στις έρευνες μου και αντικατόπτριζαν κάποιες από τις ιστορίες τέτοιων μικτών οικογενειών Κυπρίων…
Δεν μπορούσα να γράψω πολλές από εκείνες τις ιστορίες αφού το κλίμα και στις δύο κοινότητες αντιμετώπιζε τέτοια θέματα ως «ταμπού» και οι άνθρωποι ήταν διστακτικοί και φοβόντουσαν την αντίδραση που θα λάμβαναν αν μιλούσαν…
Μια τέτοια οικογένεια ήταν από τη Λεμεσό – μια Τουρκοκύπρια είχε παντρευτεί ένα Ελληνοκύπριο από την Αμμόχωστο πριν από δεκαετίες… Οι συνθήκες εκείνο τον καιρό ήταν τέτοιες που για να παντρευτούν, ανάγκαζαν τα άτομα και από τις δύο κοινότητες να αλλάξουν το όνομα τους και τη θρησκεία τους. Επομένως, όλα τα ίχνη της καταγωγής τους χάνονταν, εκτός αν μιλούσαν και το έλεγαν… Στην πραγματικότητα ο γάμος ανάμεσα σε Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους απαγορευόταν από το σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, εκτός και αν άλλαζαν θρησκεία και όνομα!
Έτσι είχε παντρευτεί με αυτό τον Ελληνοκύπριο και όταν ήθελα να γράψω για την ιστορία της πανικοβλήθηκε… Μου ζήτησε να μην γράψω… Ο σύζυγος της ήταν ένας γνωστός επιχειρηματίας και ο γαμπρός της δεν είχε ιδέα ότι η πεθερά του ήταν Τουρκοκύπρια. Σεβάστηκα την απόφαση της και δεν έγραψα την ιστορία της… Την λυπήθηκα αφού έπρεπε να προσποιείται ότι ήταν κάποια άλλη, αντί ο εαυτός της… Και έπρεπε να το κρατά μυστικό… Αυτό είναι ντροπή και για τις δύο κοινότητες, που αντί να περιλάβουν αυτόν τον πλούτο της ύπαρξης κάποιου «διαφορετικού» ανάμεσα τους, ότι ουσιαστικά επιλέγουν να «προσποιούνται» ότι «όλοι είναι οι ίδιοι, είναι κάτι το ομοιόμορφο»… Τι γελοία άποψη! Και οι δύο κοινότητες αποδέχονται τον γάμο Κυπρίων με ανθρώπους από την Αγγλία, τη Ρωσία, την Κίνα, τις Φιλιππίνες, τις ΗΠΑ, τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα, εκτός από τη δική μας χώρα και τους στιγματίζουν!
Μια από αυτές τις ιστορίες ήταν και πάλι από την Αμμόχωστο, μια Ελληνοκύπρια γυναίκα που είχε παντρευτεί με ένα Τουρκοκύπριο και έπρεπε να αλλάξει το όνομα της και τη θρησκεία της. Ο γιος της έγραφε πολύ «εθνικιστικά» άρθρα και έδειχνε το βαθύ του μίσος προς τους Ελληνοκύπριους. Όταν του είχα τηλεφωνήσει και του είπα ότι ήθελα να γράψω την ιστορία της μητέρας του, μου ζήτησε να μην το κάνω, διότι φοβόταν την αντίδραση της κοινότητας. Σεβάστηκα την παράκληση του και δεν έγραψα την ιστορία της μητέρας του. Και συνέχιζε να βρίζει τους Ελληνοκύπριους στις εφημερίδες. Στην πραγματικότητα, η κοινότητα την οποία έβριζε και μισούσε ήταν η κοινότητα της ίδιας του της μητέρας…
Κάθε μωρό που έρχεται σε αυτή τη γη δεν έχει την δυνατότητα να επιλέξει την μητέρα, τον πατέρα, τον τόπο που θα γεννηθεί, τη γλώσσα, θρησκεία, χρώμα ή αν θα γεννηθεί αγόρι ή κορίτσι… Το μωρό μπορεί να γεννηθεί τυφλό ή χωρίς ακοή και να μην μπορεί να μιλήσει. Το μωρό μπορεί να γεννηθεί χωρίς την ικανότητα να περπατήσει ή το ένα από τα πόδια του/της να είναι πιο κοντό από το άλλο. Ένα μωρό μπορεί να γεννηθεί από μια Ελληνοκύπρια μητέρα και ένα Τουρκοκύπριο πατέρα, ένα Άγγλο πατέρα και μια Τουρκοκύπρια ή Ελληνοκύπρια μητέρα… Αυτές δεν είναι επιλογές των μωρών που γεννιούνται σε αυτή τη γη… Βρίσκουν τους εαυτούς τους σε μια οικογένεια και προσπαθούν να μείνουν ζωντανά, προσπαθούν να μεγαλώσουν και να αναπτυχθούν σε αρμονία με οποιαδήποτε κοινότητα στην οποία γεννήθηκαν…
Δυστυχώς είτε μεγαλώνουν στην Τουρκοκυπριακή, είτε στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα, υπάρχουν πολύ λίγα παιδιά από τέτοιους μικτούς γάμους που είναι ειρηνικά και σε ειρήνη με τον εαυτό τους. Έχουμε τέτοια λαμπρά παραδείγματα και πάλι δυστυχώς δεν μπορούμε να γράψουμε τις ιστορίες τους – διότι φοβούνται πολύ την αντίδραση των κοινοτήτων τους… Όμως οι πιο επικίνδυνοι είναι αυτοί των οποίων η μητέρα είναι Ελληνοκύπρια και ο πατέρας Τουρκοκύπριος ή το αντίθετο, αλλά όμως τοποθετούνται ως οι μεγαλύτεροι εθνικιστές και πατριώτες και που προσπαθούν να «αποδείξουν» τους εαυτούς τους σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους, ό τι είναι οι μεγαλύτεροι πατριώτες και είναι εναντίον της άλλης κοινότητας…
Ένα τέτοιο άτομο ήταν κάποιος μαζί με τον οποίο εργαζόμουν σε μια εφημερίδα πριν από δεκαετίες. Ήταν από την Αμμόχωστο. Η μητέρα του ήταν Τουρκοκύπρια και ο πατέρας του Ελληνοκύπριος. Ο πατέρας του είχε αλλάξει το όνομα του και τη θρησκεία του για να μπορέσει να παντρευτεί με τη μητέρα του. Εργαζόμουν μαζί του στις αρχές της δεκαετίας του '80, δηλαδή πριν από περίπου 40 χρόνια…
Το άτομο αυτό από την αρχή μέχρι το τέλος έπαιρνε τη στάση του «μεγαλύτερου πατριώτη» - μέσα από τα άρθρα του έβλεπε την Ελληνοκυπριακή κοινότητα ως «τον εχθρό του» και αντιστεκόταν και ήταν αντίθετος οποιασδήποτε δικοινοτικής δραστηριότητας.
Όμως αρκετά χρόνια μετά, έμαθα από σύμπτωση ότι συναντούσε μυστικά και συστηματικά τους Ελληνοκύπριους συγγενείς του πολύ πριν τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων! Εκείνα τα χρόνια, τα Ηνωμένα Έθνη έφερναν τακτικά μαζί οικογένειες που χωρίστηκαν λόγω της σύγκρουσης στην Κύπρο, στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας. Και αυτός ο «υπερπατριώτης» πήγαινε στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας και συναντούσε την ελληνοκυπριακή οικογένεια του και όταν επέστρεφε συνέχιζε να βρίζει τους Ελληνοκύπριους στις εφημερίδες και στις δηλώσεις του σαν να μην είχε συμβεί τίποτε.
Υπάρχει μια ακόμα πιο θλιβερή ιστορία για τέτοια παιδιά… Σε μια ιστορία έμαθα ότι υπήρχε αυτή η τουρκοκυπριακή οικογένεια από ένα χωριό που αποφάσισαν να αλλάξουν θρησκεία και όνομα και να ανήκουν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. Ένα μέλος αυτής της οικογένειας έγινε «μεγάλος πατριώτης» και προθυμοποιήθηκε να είναι «ελεύθερος σκοπευτής» σε μια ομάδα που είχε ενεργό ρόλο στην απαγωγή και δολοφονία κάποιων Τουρκοκυπρίων κατά τις συγκρούσεις του 1963-64. Άραγε αυτός, ο ίδιος, τραβούσε την σκανδάλη ή απλά παρακολουθούσε καθώς τραβιόταν η σκανδάλη από κάποιους Ελληνοκύπριους σε αυτή την ομάδα;
Όλα αυτά μας δείχνουν το είδος των τεράστιων τραυμάτων που υπάρχουν και πόσο μεγάλα ταμπού υπάρχουν σε αυτό το νησί και πως η ίδια η σύγκρουση κλέβει την ανθρωπιά των ανθρώπων μας και τους μετατρέπει σε κάτι άλλο με το πρόσχημα του «πατριωτισμού» και του «εθνικισμού»…
Υπάρχει μια άλλη πολύ θλιβερή ιστορία μιας οικογένειας της οποίας η μητέρα ήταν Τουρκοκύπρια και ο πατέρας Ελληνοκύπριος. Ζούσαν σε ένα χωριό στη Μεσαορία. Η μητέρα τους ήταν παντρεμένη με ένα Τουρκοκύπριο και μετά ερωτεύτηκε ένα Ελληνοκύπριο και χώρισε και παντρεύτηκε τον Ελληνοκύπριο. Μετακόμισε σε ένα χωριό μαζί του όπου ζούσαν μόνο Ελληνοκύπριοι. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν φύγει από το χωριό στη διάρκεια των συγκρούσεων του 1963… Έκαναν περισσότερα από 5-6 παιδιά…
Το 1974 όταν κάποιοι Τουρκοκύπριοι μπήκαν σε αυτό το χωριό, νόμισαν ότι ήταν Ελληνοκύπρια και την σκότωσαν… Και κειτόταν στο κρεβάτι της γεμάτη αίματα… Τα παιδιά της έγιναν υποστηρικτές της ΕΟΚΑ Β… Αυτή η κατάσταση φαίνεται αυτοκτονική και η γυναίκα αυτή είναι ακόμα «αγνοούμενη» από ότι ξέρω. Ούτε οι Ελληνοκύπριοι, ούτε οι Τουρκοκύπριοι δεν ασχολήθηκαν να την καταχωρίσουν στον «επίσημο» Κατάλογο Αγνοουμένων Ατόμων… Ως μη καταγεγραμμένο «αγνοούμενο άτομο», τα οστά της κείτονται κάπου στο χώμα της Μεσαορίας…
Όμως υπάρχουν ιστορίες που ζεσταίνουν την καρδιά, ιστορίες που παρόλα τα ταμπού και τη σύγκρουση και τη διαίρεση και την έλλειψη ευκαιριών, οι δυνατοί οικογενειακοί δεσμοί επιβίωσαν…
Μια από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες όλων των εποχών στην Κύπρο είναι αυτή των Αχμέτηδων. Οι Αχμέτηδες ή η οικογένεια Ahmet ήταν από την Αγία Μαρίνα και ήταν μικτή οικογένεια Τουρκοκυπρίων και Μαρωνιτών Κυπρίων. Το 1963-64 οι Τουρκοκύπριοι της Αγίας Μαρίνας αναγκάστηκαν να φύγουν από το χωριό… Και το 1974, οι Μαρωνίτες Κύπριοι αναγκάστηκαν να φύγουν… Οι Αχμέτηδες ήταν μικτή οικογένεια: Μερικοί από εκείνους που γεννήθηκαν από γάμο Τουρκοκυπρίων και Μαρωνιτών Κυπρίων παρέμειναν στο βόρειο και μερικοί στο νότιο μέρος του νησιού μας. Μόλις άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003, οι Αχμέτηδες ξαναβρέθηκαν και ποτέ δεν ξαναχωρίστηκαν… Συνάντησαν ξαδέλφια τα οποία ποτέ δεν είχαν γνωρίσει στο παρελθόν…
Κατά καιρούς λαμβάνω αιτήματα από Κύπριους (Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους) για να προσπαθήσω να τους βοηθήσω να βρουν τα ίχνη των συγγενών τους που έμειναν στο νότιο ή το βόρειο μέρος του νησιού μας. Στην πραγματικότητα αυτό είναι πολύ δύσκολο αφού ακόμα και αν προσπαθήσεις να βρεις τα ίχνη τους, κάποτε τα παιδιά εκείνων των συγγενών δεν θέλουν τους γονείς τους να έχουν δεσμούς με την άλλη πλευρά, λόγω των πιέσεων από τη δική τους κοινότητα.
Κάτι τέτοιο συνέβηκε πρόσφατα – ήρθε ένα αίτημα από ένα Ελληνοκύπριο που έψαχνε τους συγγενείς του από τη Μουταγιάκα. Ο Mustafa Bafli, ένας νεαρός δημοσιογράφος από το SIM TV, μου ζήτησε να τον βοηθήσω.
Υπήρχε μια Τουρκοκύπρια γυναίκα που την έλεγαν C. που ερωτεύτηκε ένα Ελληνοκύπριο που ήρθε στο χωριό για να πουλήσει λαχανικά. Πήγε μαζί του και άλλαξε το όνομα της και τη θρησκεία της και τον παντρεύτηκε. Την λέγανε Αμαλία… Παντρεύτηκαν και έκαναν ένα γιο που τον έλεγαν Γ.
Ο Γ. μεγάλωσε χωρίς να ξέρει ότι η μητέρα του ήταν Τουρκοκύπρια. Μόνο μετά το θάνατο της μητέρας του, βρήκε ένα ημερολόγιο στο συρτάρι της και έμαθε ότι ήταν Τουρκοκύπρια… Και προσπάθησε να βρει τους συγγενείς του από τη Μουταγιάκα.
Έτσι, είχα ονόματα, είχα λεπτομέρειες. Μίλησα σε πολλούς Τουρκοκύπριους από τη Μουταγιάκα αλλά κανένας δεν αποδεχόταν αυτή τη σχέση, κάποιοι υποστήριζαν ότι οι μητέρες τους δεν θυμούνταν κάτι τέτοιο και κάποιοι είπαν «Δεν ξέρω»… Στο τέλος συνειδητοποίησα ότι κάποιοι άνθρωποι από τη Μουταγιάκα προσέγγιζαν το θέμα αυτό είτε με μεγάλο φόβο, είτε με μεγάλη αδιαφορία… Έτσι ακόμα δεν καταφέραμε να τον βοηθήσουμε… Όμως ακόμα δεν έχω χάσει την ελπίδα αφού οι άνθρωποι κάποτε είναι γεμάτοι εκπλήξεις… Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να προσεγγίσουν το θέμα των οικογενειών που χωρίστηκαν με φόβο ή με αδιαφορία, αλλά κάποιοι μπορεί να νιώσουν πόσο σημαντικό είναι να φέρουμε τους ανθρώπους μαζί και μπορεί να αγκαλιάσουν τον Γ. και να τον βοηθήσουν να συνδεθεί με τους Τουρκοκύπριους συγγενείς του…

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 8th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Three bicommunal stories: Families that the conflict has torn apart...

Three bicommunal stories: Families that the conflict has torn apart...

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Tel: 99 966518

Today I want to share with you three bicommunal stories written by our friend, researcher and author Ulus Irkad… Here is what he has written:
`Back in 1994, together with Greek Cypriot friends, we had begun bicommunal reconciliation activities at the Ledra Palace Hotel. In those days, participating in such events needed a lot of courage since you would immediately be called a `traitor` or a `spy` and become a target. Apart from this, just to be able to get to the Ledra Palace Hotel, passing from the Turkish Cypriot checkpoint needed a `permission` from the Turkish Cypriot authorities. You needed to apply for `permission` to the foreign affairs at least one week before. Not all applications were accepted. And in general, even if you were told `permission has been given`, when you would go to the Ledra Palace checkpoint, at the last moment they would say `no permission` and you had to go back.
Once upon a time, travelling from Famagusta to Nicosia to the Ledra Palace checkpoint for kilometres and then reaching there and being told `the permission has been taken back` was quite common – so we would have to travel back to Famagusta without having been able to cross and having travelled the road from Famagusta to Nicosia for nothing.
But for me and my friends, it was not a big problem to ask the following day or the following week for `permission` and go to the relevant authorities and push for it. That is why we have always been a target at the barrel of a gun. That is why bombs were exploded in front of the houses or under the cars of our friends and brothers. That is why one of our closest friends, the journalist and author Kutlu Adali was killed. Today, thousands of people use these checkpoints to cross to either side due to the struggle of so many friends – we owe it to our friend Kutlu Adali whose blood has not dried on the place he was shot and killed, we owe it to Huseyin Chakmak who could not travel to Europe to take his prize for his cartoons defending peace and who has been persecuted and brought to court, we owe it to Alpay Durduran whose car was bombed several times, whose party offices were shot at… We owe it to those who resisted and were persecuted with fake witnesses in courts… One of our friends summarized it as `What is important during times of war is to defend peace…`

A GREEK CYPRIOT WOMAN SEARCHING FOR HER TWIN TURKISH CYPRIOT SISTER
After encountering a lot of obstacles, years ago I had reached the Ledra Palace Hotel when they told me that a woman was waiting for me outside, to see me. When I say `outside`, I mean outside the big room where we held workshops and education for peace. She was there, a short and chubby woman.
She looked middle aged and I even wondered whether she was a Turkish Cypriot. As Turkish Cypriots and Greek Cypriots, we are physically so similar with each other. But no, she was not a Turkish Cypriot since as soon as she saw me, she started speaking in Greek. I could communicate with her but I called my friend who is a teacher like me, Nicos, with whom we were facilitating the workshops. I had thought that since there might be Greek words I did not know of, it would be better to have a Greek speaking friend next to me.
He would translate from Greek to English to me. Nicos was translating from Greek to English what the woman was saying. I could also see that the short woman was holding a gift package under her arm. I understood that she had brought this present to some of her friends living in the northern part of Cyprus. Nicos summarized what the woman wanted:
In the 1950s this woman's father had been married with a Turkish Cypriot woman. From this marriage they had twin daughters. But after some time, they would fail to continue their marriage and would split.
When they divorced, the Turkish Cypriot woman had taken one of the twins and the Greek Cypriot father had taken one of the twins. And her twin sister who looked exactly like her was now living in the northern part… Imagine this: These were twin sisters, one of them was a Greek speaking Cypriot and the other was a Turkish speaking Cypriot. Even from this you can see how senseless identities are and I remember cursing the nationalists who have divided Cyprus…

WHEN A TURKISH CYPRIOT WIDOW LOVES A GREEK CYPRIOT PRISONER OF WAR…
When we were training youth through peace education and trying to wipe out hatred and nationalism on those days through the bicommunal activities at the Ledra Palace, naturally we were encountering different problems of split families. We helped a Turkish Cypriot friend whose father had remained in Paphos in 1974 and married a Greek Cypriot friend… We also helped an elder Turkish Cypriot friend who had a skin problem on his feet, finding a Greek Cypriot doctor to heal him.
On one of those days as I was taking one of my routine walks, a young woman stopped me with a young and beautiful woman's photograph. She wanted me to find her missing older sister.
Her story was this: In one of the villages of Karpaz, the husband of the young and beautiful woman in the photograph had passed away. She had fallen in love with a young and handsome Greek Cypriot from one of the surrounding villages and just as they were getting ready for her to flee so they could get married, there came the coup of 1974 and then the military operation of Turkish soldiers. She could not escape to the one she loved.
When the Karpaz peninsula came under the Turkish control from the 14th of August 1974, she had heard that the man she loved had been taken as a prisoner of war and she would run to find him in the prisoners of war camp, to try to take care of him. When he was sent to the southern part of our island during exchange of prisoners of war, she would flee after him, going to the southern part of the island, leaving her small son from her marriage with her family. So that was why her family refused to see her again or have anything to do with her.
Later she would try to contact her family, but her family would refuse to communicate with her… So after 30 years, the only one looking for her was her smaller sister.
I knew that 30 years had gone by, but I knew that my Greek Cypriot friends' help would not be delayed so I scanned the photo of the Turkish Cypriot woman and sent it to my Greek Cypriot friends… I would get an answer in a little while. The woman was living in a Greek Cypriot village close to Nicosia, she still wanted to see her family and her son but she was still afraid of their reaction…
After so many years, this woman who lives in the south with her Greek Cypriot children finally has come together with her Turkish Cypriot son and her family and is happy that they have forgiven her…

THE STORY OF AN ACCIDENT
It was the year 1957 or 1958. These were times of EOKA and TMT. Some Turkish Cypriot groups were serving as British soldiers with the British units against the Greek Cypriot EOKA. In the area of Ayia Napa, Paralimni and Dherinia, a Greek Cypriot mother and father had an accident. Among the police sent to the area to investigate the accident is a Turkish Cypriot commanding the police group and an English police constable.
In the car that had the accident, was a six-month-old baby who was alive. The cries of the baby touch the heart of the Turkish Cypriot police constable so much that he wants to adopt her from the first moment – he had been married but did not yet have a child. The Greek Cypriot father and mother have been killed in the car accident but the six-month-old baby girl is safe and sound. The Turkish Cypriot police constable hugs her immediately and knows that his wife would take care of this baby… The baby girl has three brothers, but they were not in the car at that moment. The Church would take care of these three boys as their legal guardian. And the baby girl is taken and raised by the Turkish Cypriot policeman's family. The baby girl grows up and gets to important positions with her Turkish Cypriot identity and struggles to raise Turkish Cypriot kids in universities. The girl always saw herself as a Turkish Cypriot and her identity is Turkish Cypriot. Her three brothers raised by the Greek Cypriot Church also reach important positions… When these kids are growing up, the priests tell them that they have a sister living in the Turkish Cypriot side. In 2003, all these three brothers hold very important positions among the Greek Cypriot community… One of them is said to be a district governor in an area close to the partition line, one of them an important businessman and the other in an important position in the government.
When checkpoints open in 2003, the three brothers come to the northern part to find the policeman who adopted their sister 50 years ago after the accident. Then they contact their sister. They would embrace each other and would start helping their sister and her family…
And I wish happiness to the people I mention in these three true stories… I wish that peace would smile at all of humanity and to us Cypriots. The stories I have told you are true stories. The last story was told to me by a friend but due to safety, would not mention names. And I do not mention any names in the previous two stories… I hope that one day we can be able to tell such stories by also telling names and reflect their happiness…`

2.8.2019

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 15th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm

Τρεις δικοινοτικές ιστορίες…

Τρεις δικοινοτικές ιστορίες…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας τρεις δικοινοτικές ιστορίες, γραμμένες από το φίλο μας, ερευνητή και συγγραφέα Ulus Irkad… Έγραψε τα ακόλουθα:
«Το 1994 είχαμε ξεκινήσει μαζί με Ελληνοκύπριους φίλους δικοινοτικές δραστηριότητες συμφιλίωσης στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας. Εκείνο τον καιρό, η συμμετοχή σε τέτοιες εκδηλώσεις απαιτούσε πολύ θάρρος αφού αμέσως θα σε αποκαλούσαν «προδότη» ή «κατάσκοπο» και θα γινόσουν στόχος. Εκτός από αυτό, για να μπορέσει απλά κάποιος να φτάσει στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας περνώντας από το τουρκοκυπριακό οδόφραγμα, χρειαζόταν «άδεια» από τις Τουρκοκυπριακές αρχές. Χρειαζόταν να κάνεις αίτηση για «άδεια» στις υπηρεσίες εξωτερικών υποθέσεων τουλάχιστον μια βδομάδα νωρίτερα. Δεν γίνονταν δεκτές όλες οι αιτήσεις. Και γενικά, ακόμα και αν σου έλεγαν ότι «δόθηκε η άδεια», όταν πήγαινες στο οδόφραγμα στο Λήδρα Πάλας, την τελευταία στιγμή θα έλεγαν «δεν υπάρχει άδεια» και έπρεπε να επιστρέψεις.
Κάποτε, ήταν αρκετά σύνηθες να ταξιδεύεις για χιλιόμετρα από την Αμμόχωστο προς τη Λευκωσία στο οδόφραγμα Λήδρα Πάλας και μόλις έφτανες εκεί να σου λένε «η άδεια έχει αποσυρθεί» – έτσι έπρεπε να ταξιδέψουμε πίσω στην Αμμόχωστο χωρίς να έχουμε καταφέρει να περάσουμε το οδόφραγμα και να έχουμε ταξιδέψει τον δρόμο από την Αμμόχωστο στη Λευκωσία για το τίποτα.
Όμως για μένα και τους φίλους μου, δεν ήταν μεγάλο πρόβλημα να ζητήσουμε την επόμενη μέρα ή την επόμενη βδομάδα «άδεια» και να πάμε στις αρμόδιες αρχές και να τους πιέσουμε. Γι αυτό είναι που πάντοτε ήμασταν στόχος στην άκρη του όπλου. Γι αυτό είναι που εξερράγησαν βόμβες μπροστά από τα σπίτια ή κάτω από τα αυτοκίνητα των φίλων και αδελφών μας. Γι αυτό είναι που δολοφονήθηκε ένας από τους πιο στενούς μας φίλους, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Kutlu Adali. Σήμερα χιλιάδες άνθρωποι χρησιμοποιούν τα οδοφράγματα για να περάσουν από τη μια στην άλλη πλευρά, χάρη στον αγώνα τόσων πολλών φίλων – το χρωστούμε στον φίλο μας Kutlu Adali, του οποίου το αίμα δεν έχει στεγνώσει στο μέρος όπου πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε, το χρωστούμε στον Huseyin Chakmak που δεν μπόρεσε να ταξιδέψει στην Ευρώπη για να παραλάβει το βραβείο του για τις καρικατούρες που υποστήριζαν την ειρήνη και ο οποίος είχε διωχθεί και προσαχθεί στο δικαστήριο, το χρωστούμε στον Alpay Durduran του οποίου το αυτοκίνητο βομβαρδίστηκε αρκετές φορές, του οποίου το κόμμα υπέστηκε πυροβολισμούς… Το χρωστούμε σε εκείνους που αντιστάθηκαν και διώχθηκαν με ψεύτικους μάρτυρες στα δικαστήρια… Ένας από τους φίλους μας το συνόψισε ως «Αυτό που είναι σημαντικό στη διάρκεια του πολέμου είναι να υπερασπιστούμε την ειρήνη…»

ΜΙΑ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΥΜΗ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑ ΑΔΕΛΦΗ ΤΗΣ

Αφού αντιμετώπισα πολλά εμπόδια, πριν από χρόνια είχα φτάσει στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας όταν μου είπαν ότι μια γυναίκα με περίμενε έξω, για να με δει. Όταν λέω «έξω» εννοώ έξω από το μεγάλο δωμάτιο όπου διοργανώναμε εργαστήρια και εκπαίδευση για την ειρήνη. Ήταν εκεί, μια κοντή και παχουλή γυναίκα.
Φαινόταν μεσήλικας, και ακόμα και εγώ διερωτήθηκα αν ήταν Τουρκοκύπρια. Ως Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι είμαστε σωματικά τόσο όμοιοι μεταξύ μας. Όμως όχι, δεν ήταν Τουρκοκύπρια αφού μόλις με είδε άρχισε να μιλά ελληνικά. Δεν μπορούσα να επικοινωνήσω μαζί της, αλλά φώναξα τον φίλο μου το Νίκο, που είναι δάσκαλος, με τον οποίο συντονίζαμε τα εργαστήρια. Σκέφτηκα ότι εφόσον μπορεί να υπάρχουν ελληνικές λέξεις που δεν ήξερα, θα ήταν καλύτερα να είχα ένα ελληνόφωνο φίλο δίπλα μου.
Μου μετάφραζε από τα ελληνικά στα αγγλικά. Ο Νίκος μετάφραζε από τα ελληνικά στα αγγλικά αυτά που έλεγε η γυναίκα. Έβλεπα επίσης ότι η κοντή γυναίκα κρατούσε ένα δώρο στα χέρια της. Κατάλαβα ότι είχε φέρει το δώρο αυτό για κάποιους φίλους της που ζούσαν στο βόρειο μέρος της Κύπρου. Ο Νίκος συνόψισε αυτά που ήθελε η γυναίκα:
Τη δεκαετία του '50 ο πατέρας της γυναίκας αυτής ήταν παντρεμένος με μια Τουρκοκύπρια. Από το γάμο αυτό είχαν δίδυμες κόρες. Όμως μετά από κάποιο καιρό, δεν κατάφεραν να συνεχίσουν το γάμο τους και χώρισαν.
Όταν χώρισαν, η Τουρκοκύπρια γυναίκα πήρε τη μια δίδυμη κόρη και ο Ελληνοκύπριος πατέρας την άλλη. Και η δίδυμη της αδελφή που έμοιαζε ακριβώς όπως και αυτή τώρα ζούσε στο βόρειο μέρος… Φανταστείτε αυτό: Αυτές ήταν δίδυμες, η μια ήταν ελληνόφωνη Κύπρια και η άλλη τουρκόφωνη Κύπρια. Ακόμα και από αυτό μπορείτε να δείτε πόσο παράλογες είναι οι ταυτότητες και θυμούμαι να καταριέμαι τους εθνικιστές που διαίρεσαν την Κύπρο…

ΟΤΑΝ ΜΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑ ΧΗΡΑ ΑΓΑΠΑ ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟ ΠΟΛΕΜΟΥ…
Όταν εκπαιδεύαμε νέους μέσα από εκπαίδευση ειρήνης και προσπαθούσαμε να εξαλείψουμε το μίσος και τον εθνικισμό εκείνες τις μέρες, μέσα από τις δικοινοτικές δραστηριότητες στο Λήδρα Πάλας, ήταν φυσικό να αντιμετωπίσουμε διάφορα προβλήματα οικογενειών που είχαν χωριστεί. Βοηθήσαμε ένα Τουρκοκύπριο φίλο, του οποίου ο πατέρας είχε παραμείνει στην Πάφο το 1974 και παντρεύτηκε μια Ελληνοκύπρια φίλη… Επίσης βοηθήσαμε ένα ηλικιωμένο Τουρκοκύπριο φίλο που είχε πρόβλημα με το δέρμα στα πόδια του να βρει ένα Ελληνοκύπριο γιατρό και να τον θεραπεύσει.
Μια από εκείνες τις μέρες, καθώς έκανα έναν από τους συνήθεις περιπάτους μου, μια νεαρή γυναίκα με σταμάτησε με μια φωτογραφία μιας νεαρής και όμορφης γυναίκας. Ήθελε να βρω τη χαμένη μεγαλύτερη της αδελφή.
Η ιστορία της ήταν η ακόλουθη: Σε ένα από τα χωριά της Καρπασίας, ο σύζυγος της νεαρής και όμορφης γυναίκας τη φωτογραφίας είχε πεθάνει. Είχε ερωτευθεί ένα νεαρό και όμορφο Ελληνοκύπριο από ένα από τα γύρω χωριά και καθώς ετοιμάζονταν για να φύγουν και να παντρευτούν, έγινε το πραξικόπημα του 1974 και μετά η τουρκική επιχείρηση των Τούρκων στρατιωτών. Δεν μπορούσε να διαφύγει στον αγαπημένο της.
Όταν η χερσόνησος της Καρπασίας βρισκόταν κάτω από τον Τουρκικό έλεγχο από τις 14 Αυγούστου 1974, είχε ακούσει ότι ο άντρας που αγαπούσε είχε πιαστεί αιχμάλωτος πολέμου και έτρεξε να τον βρει στο στρατόπεδο αιχμαλώτων και να προσπαθήσει να τον φροντίσει. Όταν τον έστειλαν στο νότιο μέρος του νησιού μας κατά την ανταλλαγή αιχμαλώτων, έτρεξε πίσω του και πήγε στο νότιο μέρος του νησιού, αφήνοντας το μικρό γιο της από τον γάμο της με την οικογένεια της. Γι αυτό η οικογένεια της αρνήθηκαν να την ξαναδούν ή να έχουν οποιαδήποτε σχέση μαζί της.
Αργότερα προσπάθησε να έρθει σε επαφή με την οικογένεια της, αλλά η οικογένεια της αρνήθηκε να επικοινωνήσει μαζί της… Έτσι, μετά από 30 χρόνια, η μόνη που την έψαχνε ήταν η μικρή της αδελφή.
Ήξερα ότι είχαν περάσει 30 χρόνια, αλλά ήξερα ότι η βοήθεια των Ελληνοκύπριων φίλων μου δεν θα καθυστερούσε, έτσι σάρωσα τη φωτογραφία της Τουρκοκύπριας γυναίκας και την έστειλα στους Ελληνοκύπριους φίλους μου… Σε λίγο έλαβα απάντηση. Η γυναίκα ζούσε σε ένα Ελληνοκυπριακό χωριό κοντά στη Λευκωσία, ήθελε ακόμα να δει την οικογένεια της και το γιο της, αλλά ακόμα φοβόταν την αντίδραση τους.
Μετά από τόσα χρόνια, η γυναίκα αυτή που ζει στο νότιο μέρος με τα Ελληνοκύπρια παιδιά της, έχει ξαναβρεθεί με τον Τουρκοκύπριο γιο της και την οικογένεια της και είναι χαρούμενη που την έχουν συγχωρέσει…

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ
Ήταν το 1957 ή το 1958. Ήταν ο καιρός της ΕΟΚΑ και της ΤΜΤ. Κάποιες Τουρκοκυπριακές ομάδες υπηρετούσαν ως Βρετανοί στρατιώτες με τις Βρετανικές μονάδες ενάντια στην Ελληνοκυπριακή ΕΟΚΑ. Στην περιοχή Αγίας Νάπας, Παραλιμνιού και Δερύνειας μια Ελληνοκύπρια μητέρα και πατέρας είχαν ένα ατύχημα. Ανάμεσα στους αστυνομικούς που στάλθηκαν στην περιοχή για να ερευνήσουν το ατύχημα ήταν ένας Τουρκοκύπριος που διοικούσε την ομάδα της αστυνομίας και ένας Άγγλος αστυνομικός.
Στο αυτοκίνητο που είχε το ατύχημα ήταν ένα εξάμηνο βρέφος που ήταν ζωντανό. Το κλάμα του βρέφους άγγιξε την καρδιά του Τουρκοκύπριου αστυνομικού τόσο πολύ που ήθελε να το υιοθετήσει από την πρώτη στιγμή – ήταν παντρεμένος αλλά δεν είχαν ακόμα παιδί. Οι Ελληνοκύπριοι γονείς είχαν σκοτωθεί στο αυτοκινητιστικό ατύχημα αλλά η εξάμηνη κόρη ήταν σώα και αβλαβής. Ο Τουρκοκύπριος αστυνομικός την αγκαλιάζει αμέσως και ξέρει ότι η γυναίκα του θα φροντίσει αυτό το βρέφος… Το μικρό κορίτσι έχει τρεις αδελφούς αλλά δεν ήταν στο αυτοκίνητο εκείνη τη στιγμή. Η Εκκλησία θα φροντίσει αυτά τα τρία αγόρια ως νόμιμος κηδεμόνας τους. Και το μικρό κορίτσι το παίρνει και το μεγαλώνει η οικογένεια του Τουρκοκύπριου αστυνομικού. Το μικρό κορίτσι μεγαλώνει και αποκτά σημαντικές θέσεις με την Τουρκοκυπριακή της ταυτότητα και αγωνίζεται να μεγαλώσει Τουρκοκύπρια παιδιά σε πανεπιστήμια. Το κορίτσι πάντα θεωρούσε τον εαυτό της Τουρκοκύπρια και η ταυτότητα της είναι Τουρκοκυπριακή. Οι τρεις αδελφοί της που μεγάλωσαν από την Ελληνοκυπριακή Εκκλησία επίσης αποκτούν σημαντικές θέσεις… Καθώς μεγάλωναν αυτά τα παιδιά, οι ιερείς τους λένε ότι έχουν μια αδελφή που ζει στην Τουρκοκυπριακή πλευρά. Το 2003, και οι τρεις αδελφοί έχουν σημαντικές θέσεις στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα… Ένας από αυτούς λέγεται ότι είναι επαρχιακός διοικητής σε μια περιοχή κοντά στη διαχωριστική γραμμή, ένας από αυτούς ένας σημαντικός επιχειρηματίας και ο άλλος σε σημαντική θέση στην κυβέρνηση.
Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003, οι τρείς αδελφοί ήρθαν στο βόρειο μέρος για να βρουν τον αστυνομικό που υιοθέτησε την αδελφή τους μετά το ατύχημα πριν από 50 χρόνια. Μετά επικοινωνούν με την αδελφή τους. Αγκαλιάζονται και αρχίζουν να βοηθούν την αδελφή τους και την οικογένεια της…

Και εγώ εύχομαι ευτυχία στους ανθρώπους που αναφέρω σε αυτές τις αληθινές ιστορίες… Εύχομαι η ειρήνη να χαμογελάσει σε όλη την ανθρωπότητα και σε εμάς τους Κύπριους. Οι ιστορίες που σας έχω πει είναι αληθινές ιστορίες. Την τελευταία ιστορία μου την έχει αφηγηθεί ένας φίλος αλλά λόγω ασφάλειας δεν μου ανάφερε ονόματα. Και εγώ δεν ανάφερα ονόματα στις προηγούμενες δύο ιστορίες… Ελπίζω ότι μια μέρα θα μπορούμε να λέμε τέτοιες ιστορίες με ονόματα και να αντικατοπτρίζουμε την ευτυχία τους…»

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 15th of September 2019, Sunday. Similar series of articles was published in the YENIDUZEN newspaper on my pages entitled "Cyprus: The Untold Stories" in Turkish on the 3rd, 5th and 6th of August 2019 and here are the links:

http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler1-14312yy.htm
http://www.yeniduzen.com/kibrista-catismalarin-bolup-parcaladigi-aileler2-14319yy.htm
http://www.yeniduzen.com/yillar-gecti-aradan-ama-ben-unutmadim-14324yy.htm